Page 659

(٦٩٤) غز به شگوفه آورده خورشيد تابان دمی پيدا و دمی پنهان ميشود و نيلگون ابری چون پراکنده پيلان بر آبگون صحرای می بند در می کشايد، می گسلد بر هم می آيد گفته های فرخی با احساسات ملی و مناعت فطری و شور جهان ستانی آميخته است. عنصری استاد است و سخنان پخته و متين گفته اما فرخی از پايه شاعری فراتر رفته و بحدی احساسات مليت و وطن خواهی و شاه دوستی دروی استيلا کرده که منويات خود را بدون انديشه و هراس آشکارا به سلطان پيشنهاد داده و باوی چون خواجگان و سپهبدان در امور مملکت سخن رانده . چون سالاران و سرداران ملی توده را در مقابل بيگانگان برانگيخته و نهيب داده و بيدار کرده و فرمان رانده است. آرزوهائی را که برای عظمت وطن داشته می توان از اين سخنان او دانست: وقت آن آمد که در تازد بروم نيزه اندر دست و در باژو کمان تاج قيصر برسر قيصر زند هم چنان چون بر سر خان چتر خان خوش نخسبم تانکو بد فرخی شعر فتح روم را بر کوی و خوان جای دیگر در آرزوی فتح ری گوید: ری را بهانه نيست ببايد گرفت ری وقت است اگر بجنگ سوی ری کشی عنان اين چاهه ی یگان و دو گان قرمطی کشی زيشان به ری هزار بيابی بيك زمان بستانی آن ديار و ببخشی به بنده بخشيد نست عادت و خوی خدایگان جای ديگر گويد: بغداد وزانسوهم ترابودی کنون گرخواستی ليکن نگهدار ی همی چاه امير المومنين