{"book":"adl1198","page":659,"text":"(٦٩٤)\n\nغز به شگوفه آورده خورشيد تابان دمی پيدا و دمی پنهان ميشود و نيلگون ابری\nچون پراکنده پيلان بر آبگون صحرای می بند در می کشايد، می گسلد بر هم می آيد\nگفته های فرخی با احساسات ملی و مناعت فطری و شور جهان ستانی\nآميخته است.\nعنصری استاد است و سخنان پخته و متين گفته اما فرخی از پايه شاعری\nفراتر رفته و بحدی احساسات مليت و وطن خواهی و شاه دوستی دروی استيلا\nکرده که منويات خود را بدون انديشه و هراس آشکارا به سلطان پيشنهاد داده\nو باوی چون خواجگان و سپهبدان در امور مملکت سخن رانده . چون سالاران\nو سرداران ملی توده را در مقابل بيگانگان برانگيخته و نهيب داده و بيدار\nکرده و فرمان رانده است. آرزوهائی را که برای عظمت وطن داشته می توان\nاز اين سخنان او دانست:\nوقت آن آمد که در تازد بروم\nنيزه اندر دست و در باژو کمان\nتاج قيصر برسر قيصر زند\nهم چنان چون بر سر خان چتر خان\nخوش نخسبم تانکو بد فرخی\nشعر فتح روم را بر کوی و خوان\nجای دیگر در آرزوی فتح ری گوید:\nری را بهانه نيست ببايد گرفت ری\nوقت است اگر بجنگ سوی ری کشی عنان\nاين چاهه ی یگان و دو گان قرمطی کشی\nزيشان به ری هزار بيابی بيك زمان\nبستانی آن ديار و ببخشی به بنده\nبخشيد نست عادت و خوی خدایگان\nجای ديگر گويد:\nبغداد وزانسوهم ترابودی کنون گرخواستی\nليکن نگهدار ی همی چاه امير المومنين","chars":1123,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1198/00659.jpg","first_page":1,"last_page":737,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1198/659","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1198/canvas/659","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1198/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1198_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}