Page 494

(٤٤٩) مسعود مرد مبارز و فاتح ودلاور بود و مردم را بیشتر به وی اعتماد بود. محمد مردی عیاش و خوشگذران و عالم و شاعر بود ولی در در اواخر ولایت عهد را به وی سپرده بود و محمد را بر مسعود ترجیح می نهاد فرخی چند جا با ین مسئله اشارت می کند چنانکه گوید: ستوده پدر خویش و شمع گوهر خویش بلند نام و سرافراز درمیان تبار همه جهان پدرش را ستوده اند و پدر چومن ستایش اورا همی کند تکرار و يك مرتبه که سلطان به محمد دوات مرصع فرستاد فرخی گوید : چرا دوات گهر داد شاه شرق بوی درین حدیث تامل کن و نکو بنگر دوات را غرض آن بود که اندرو قلم است قلم برابر تیغ است بلکه فاضل تر ملوك را که و بیگا ه پیش دشمن خویش قلم بمنزلت لشکری بود بی مر و حتی از خلیفه بغداد درخواست کرده بود که در نامه های که به غزنه می نگارد نام محمد را پیشتر از مسعود نویسد و خلیفه نیز چنین کرد. محمد نیز سعی داشت بهر وسیله باشد در میان پدر و برادر غبار کدو رتی بر انگیزد و زمینه را بخویشتن مساعد گرداند.(۱) ابو نصر مشکان می گوید هنگامیکه نامه خلیفه را به آن ترتیب در بار گاه محمودی بخواندند بر ما و همه امرا و بزرگان گران آمد چون مسعود از در بار خارج شد منکه بونصر مشکانم در عقب مسعود بر فتم و گفتم تا خیر لقب مبارك در نا مه خلافت بر ما و همه گران آمد مسعود به شمشیر دست بردو گفت السيف ا صدق انبا من الكتب (۲) یعنی شمشیر در خیر از نامه ها راستگوتر است. ابونصر میگوید تا من باز گشتم مخبران قضیه را به سلطان باز رسانیده بودند مرا بخواست و از موضوع جویا شد ما جرا گفتم سلطان گفت مسعود راست گفته و پس از من سلطنت را به محمد نمی گذارد اما چه میشود تا زنده ام روزی چند محمد را بناز و آسوده بینم . (١) ص ١٤٦ بيهقى (۲) این مصرع از قصیده معروف ابو نظام طائی مینا شد فی حده الحدبين الجد واللعب