Page 325

(۲۸۹) مرا بجان تو سو گند و صعب سوگندی که هر گز از تو نگردم نه بشنوم پندی دهند پندم من هیچ پند نپذیرم که پند سود ندارد بجای سوگندی شنیده ام که بهشت آنکسی تواند یافت که آرزو بر رساند بارز و مندی هزار كبلك ندارد دلی یکی شاهین هزار بنده ندارد دل خداوندی ترا اگر ملک چینیان بدیدی روی نماز بردی و دینار بر پرا کندی ترا اگر ملک هندوان بدیدی موی سجود کردی و بتخانه هاش بر کندی بمنجنیق عذاب اندرم چرا براهیم با آتش حسرتم فگند خواهندی ترا سلامت بادای گل بهار و بهشت که سوی قبله رویت نماز خوانندی اولین بانوی سخن سرا در ادب دری است که شهرت رابعه بلخی آفاقی دارد در سرودن اشعار نغز و لطیف نسبت به بسا از مردان روزگار پیشی جسته، کلامش در حد اعتدال و خالی از هر گونه حشو و زاید است. تشبیهات عالی و نزدیک بفهم دارد. شاعره ما غنچه های معنی را با به کار بستن گلبرگ های تر و تازه لفظ چنان آراسته که خواننده را مست و مدهوش می سازد. جامی در نفحات الانس خویش با ستناد ابوسعید ابوالخیر اورا از زنان زاهد و صوفی خوانده میگوید دختر کعب عاشق بود بر غلامی اما عشق او از قبیل عشق های مجازی نبود (ص ٥٦٤) گویند رابعه قزداری بلخی در ادب عرب نیز چیره بود ه و شعر میسروده. اینك چند شعر نغز او را برای نمایاندن قوت کلامش در اینجا اختیار میکنیم: فشاند از سوسن و گل سیم و زر باد زهی با دی که رحمت باد بر باد بداد از نقش آذر صد نشان آب نمود از سحر ما نی صد ا ثر باد مثال چشم آدم شد مگر ابر دلیل لطف عیسی شد مگر باد که در بارید هر دم در چمن ابر که جان افزود خوش خوش در شجر باد اگر دیوانه ابر آمد چرابس کند عر شه سبوحی جام زر باد گل خوشبوی نرگسم آرود رشک از این غماز صبح پرده در باد برای چشم هر نا اهل گویی عروس باغ را شد جلوه گر باد