{"book":"adl1198","page":325,"text":"(۲۸۹)\n\nمرا بجان تو سو گند و صعب سوگندی که هر گز از تو نگردم نه بشنوم پندی\nدهند پندم من هیچ پند نپذیرم که پند سود ندارد بجای سوگندی\nشنیده ام که بهشت آنکسی تواند یافت که آرزو بر رساند بارز و مندی\nهزار كبلك ندارد دلی یکی شاهین هزار بنده ندارد دل خداوندی\nترا اگر ملک چینیان بدیدی روی نماز بردی و دینار بر پرا کندی\nترا اگر ملک هندوان بدیدی موی سجود کردی و بتخانه هاش بر کندی\nبمنجنیق عذاب اندرم چرا براهیم با آتش حسرتم فگند خواهندی\nترا سلامت بادای گل بهار و بهشت که سوی قبله رویت نماز خوانندی\nاولین بانوی سخن سرا در ادب دری است که شهرت\nرابعه بلخی\nآفاقی دارد در سرودن اشعار نغز و لطیف نسبت به\nبسا از مردان روزگار پیشی جسته، کلامش در حد اعتدال و خالی از هر\nگونه حشو و زاید است. تشبیهات عالی و نزدیک بفهم دارد. شاعره ما غنچه\nهای معنی را با به کار بستن گلبرگ های تر و تازه لفظ چنان آراسته که\nخواننده را مست و مدهوش می سازد. جامی در نفحات الانس خویش با ستناد\nابوسعید ابوالخیر اورا از زنان زاهد و صوفی خوانده میگوید دختر کعب\nعاشق بود بر غلامی اما عشق او از قبیل عشق های مجازی نبود (ص ٥٦٤)\nگویند رابعه قزداری بلخی در ادب عرب نیز چیره بود ه و شعر میسروده. اینك\nچند شعر نغز او را برای نمایاندن قوت کلامش در اینجا اختیار میکنیم:\n\nفشاند از سوسن و گل سیم و زر باد زهی با دی که رحمت باد بر باد\nبداد از نقش آذر صد نشان آب نمود از سحر ما نی صد ا ثر باد\nمثال چشم آدم شد مگر ابر دلیل لطف عیسی شد مگر باد\nکه در بارید هر دم در چمن ابر که جان افزود خوش خوش در شجر باد\nاگر دیوانه ابر آمد چرابس کند عر شه سبوحی جام زر باد\nگل خوشبوی نرگسم آرود رشک از این غماز صبح پرده در باد\nبرای چشم هر نا اهل گویی عروس باغ را شد جلوه گر باد","chars":1497,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1198/00325.jpg","first_page":1,"last_page":737,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1198/325","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1198/canvas/325","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1198/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1198_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}