Page 298

(٢٦٢) سایه افگنده که تا جهان باقی است صاحبان و گرد آورندگان آنرادر زمرۀ علمای بزرگ قلمداد خواهد کرد. در این عهد بازار علم را رونقی بسزا بود و هر کس متاعی ارزنده می آورد بقیمت گزاف می خریدند. رشته های مختلف علمی مورد توجه و قبول بوده ومخصوصا ادب که روان علمش می نامند و با روح مردم سازگار بود، بیشتر خریدار داشت و از ادبیات آنچه برای تربیۀ قوم و اصلاح حسیات ملت بکار آمده تر بود طرفداران بیشتر داشت، مثلا می بینیم اشعار حماسی که محتوی اعمال، کردار و کار نامه های پادشاهان و پهلوانان تار یخی است و ضمن شرح وبست آن هویت و نام ونشان مملکت از یکطرف تذکار می یابد و از جانب دیگر از دلیری ،شهامت و مردانگی قهرمانان آن ستایش بعمل می آید و این دو در ساختمان فکری و انعقاد شخصیت اجتماعی وسیاسی افراد ملت تاثیر بارز دارد به نحو اتم و اکمل پرورش یافته و مردم هم از آن رنگ شعر استقبال خوبتر کرده اند : حالا برای اینکه از تاثیرات عقلی و طرز فکر مردمان بخرد آندوره تا اندازه ای اطلاع یابیم حیات بعضی از شخصیت های سیاسی ونظامی را مطالعه کرده و سپس از عالی مقام و گویندگان زبردست آندوره ذکری مختصر بمیان می آوریم.