Page 198

(١٦٤) را بعزم زا بلستان ربیع الاول سنه ٢٥٨ می نویسد. اما ابن اثیر وطبری و ابوالفداء جمله در حوادث سنه ٢٥٧ ذکر نموده اند و وفیات الاعیان میگوید که در جمادی الاخر ٢٥٨ از احوال یعقوب به بلخ خبر رسید. چون ثابت است که سال بعد یعنی در ٢٥٩ یعقوب به نیشاپور لشکر کشیده وسلسلۀ طاهریان را منقرض نموده و بعد از مراجعت کابل و پیش از فتح نیشاپور نیز وقایعی ذکر نموده اند بقرینۀ قوی معلوم میشود که یعقوب در ٢٥٧ از سیستان حرکت نموده در اواخر ٢٥٨ یا اوایل ٢٥٩ از بلخ بهرات مراجعت نموده است . این سفر یعقوب و کارنامه هائی که در ضمن آن رو داده منجر بسقوط دولت رتبیل شاهان گردید از اعاظم حوادث تاریخ افغانستان بشمار میرود زیرا باین ترتیب دورۀ فطرت طولانی که مقارن ظهور اسلام و دراثر نفوذ آن در حواشی غرب وشمال مملکت روداده منجر بظهور يك نوع ملوك الطوایفی گردیده بود خاتمه یافت . آخرین نمایندۀ قرون اولی از بین رفت ويك دولت متحد جدیدی بدست عناصر اجنبی پل بهمت بعضی طبقات ملی که با مدنیت و تهذیب جدید آشنایی یافته بودند جانشین آن گردید و راه نفوذ مدنیت جدید اسلامی بطرف براعظم هندوستان مفتوح شد چنانچه دولت های ملی ها بعد صفاریان از قبیل سامانیان و غزنویان و امثالهم ازین واقعه استفاده معتنا بها کردند . فتح نیشاپور و انقراض طاهریان در شعبان سنه ٢٥٩ یعقوب در سیستان بعزم نشاپور حرکت کرد و چنان نمود که بطلب عبدالله بن صالح سجزی می رود را جمع بعبدالله مذکور و موجب عداوت او با یعقوب گردیزی شرح ذیل را می نویسد (ص ٧) : «وعبدالله بن صالح سجزی و دو برادر او فضل و ابا یعقوب حرب افتاد و عبدالله مر یعقوب را شمشیری بزد خسته کرد و هر سه برادر بدین سبب از سیستان برفتند