Page image — the source of record
Machine transcription
(٦٩)
بود . در قرن چهارم هجری تمدن این گوشۀ آسیا به ذروۀ کمال خود رسیده
و نسبت به ممالک اروپائی قرون وسطی از جهات مختلف مزیت داشت .
سیستم اداری نیز زیر نظر اشخاص برجسته و اهل فضل چون جیهانیها
و بلعمیها شکل درستی بخود گرفته و مناسب با احتیاجات زمان رو بکار
آورده شده بود تقریباً ازین قرار :
۱ ـ دیوان وزارت : که تمام امور سیاسی و اقتصادی مملکت را مراقبت
میکرد و بر تمام دیوانهای دیگر ریاست داشت .
۲ ـ دیوان مستوفی : رشتههای مالی حکومت را تنظیم مینمود .
٣ ـ دیوان شرطه : تقریباً شبیه وزارت داخلۀ امروز بود.
٤ ـ دیوان صاحب موبد :
ه ـ دیوان شرف : مسئول رسیدگی اعمال وزراء و مأمورین دولتی بود.
٦ ـ دیوان محکمه خاص : وظیفهاش سرپرستی اراضی دولتی بود .
٧ ـ دیوان محتسب : امور شرعی و خرید و فروش کالا و اجناس را
مراقبت میکرد . وبصورت عمومی اعمال همۀ مردم را از لحاظ دین مورد
رسیدگی قرار میداد .
۸ـ دیوان اوقاف : کارهای مساجد وغیرۀ اوقاف را زیر کنترول قرار میداد.
۹ ـ دیوان قضا : به حل وفصل دعاوی ومراجعات مردم میکوشید .
دیوانها همه در يك عمارت عالی نزديك سرای شاهی موقع داشت . در
ولایات نیز شعبات این ادارهها وجود داشته که تحت نظر حاکم محلی و ادارۀ
مرکزی اجرای وظیفه میکرده اند . مالیات آندوره را به چهل وپنج ملیون
درم تخمین میکنند .
بعلاوۀ دیوان که در راس آن وزیر و صاحب تدبیر قرار داشت مقام مقتدر
دیگری نیز بنام درگاه موجود بود و حاجب سالار در رأس آن بوده و امور
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.