Page 18

(۱۳) میکشیم «.. و محمد بن عمر و الخوارزمی به نیشاپور نزدیک عمر و آمد پس از آنکه رافع را کشته بود عمرو او را خلعت داد و بخوارزم فرستاد و عراقی بن منصور از جهت اسمعیل بن احمد بخوارزم آمده بود عمرو نامه نبشت سوی علی بن شروین « محمد بن عمرو بخوارزم شد با سپاه آنجا برفتند و بجانب شرقی سوی بخارا فرود آمدند ، و گرمای سخت بود ببیابان نیا رستند رفت آنجا ببودند تا هوا خوش شد و به جیحون بگذشتند ، شب آدینه سلخ ربیع الاخر سنه خمس و ثمانین و مائتی ، و اسمعیل بن احمد از بخارا بیرون آمد و گفت بار کردند و حرب نباید ایشان باز گشتند ، خبر بعمر و آمد باز محمد بن بشر [را] با سپاهی بسیار بیاری ایشان فرستاد که با اسمعیل بن احمد حرب باید کرد ، باز جمع شدند و قصد اسمعیل کردند، واسمعیل مردی غازی بود و همه سپاه او چنان مردمان بودند که روز و شب نماز و دعا کردندی وقرآن خواندندی ، و نیز قصد ایشان کرد، و حربی سخت بگردند و محمد بن بشر کشته شد و علی بن شروین و گروهی بزرگ اسیر ماندند ، و این اندر آخر شوال سنة خمس و ثمانین و مایتی بود ، چون خبر بعمر و رسید آن او را بزرگ آمد، و دولت دیرینه گشته و سببی همی بایست گشت . ننگ داشت از آن و حمیت او را بگرفت نامه نبشت سوی معتضد ولایت ماوراء النهر بخواست و گفت گر این شغل مرا دهد و بدین رضا دارد ، من علوی را از طبرستان بر کنم واگر ندهد ناچار من اسمعیل احمد را بر کنم (۱) .» با قبول مطالب فوق که بظن غالب خالی از قوت نیست چنین نتیجه بدست می آید که اگر مساله خوارزم و شکست عساکر اعزامی عمر و نمی بود پادشاه صفاری در صدد جنگ امیر سامانی بر نمی آمد . در بار بغداد نیز که کشمکش های چندین ساله عمرو را از یاد نبرده بود خواست از (۱) تاریخ سیستان (ص) ٢٥٣ - ٢٥٤ ٠