Page 16

(۱۱) اسماعیل برادر خود نصر را با عزت تمام روانه سمرقند گردانید و سیما الکبیر یکی از معروفان شهر را با چندین تن دیگر بهمرکابی او موظف ساخت دیگر تا آخر عمر نصر از اسماعیل تقاضای خراج و مالیه نکرد و مودت کامل در بین شان برقرار بود. در ۲۷۹ که نصر بدرود جهان گفت اسماعیل به سمرقند شتافته بر تمام ماوراءالنهر دست یافت و از جانب خود احمد پسر نصر را خلیفه سمرقند گردانید. در محرم ۲۸۰ امیر بحرب طراز یکی از علاقه های ترکستان رفت و رنج بسیار دید تا آن شهر گشوده شد امیر آن اسلام آورد و کلیسای بزرگ آنجا را مسجد جامع ساختند (۱) عامل بهم افتادن اسماعیل و عمرو لیث عمرو بن لیث سیستانی که اکثر حصه های خراسان چون سیستان بست رخج (قندهار) هرات، نیشاپور، مرو، کابل بامیان غزنه بلخ و غیره را تحت تصرف خود داشت و هر آن سلطهٔ او بیشتر میشد بعد از غلبه یافتن بر رافع بن هرثمه و فرستادن سر او به بغداد میخواست نمایندهٔ خود را برای ضبط و ربط خوارزم بفرستد که اطلاع یافت اسماعیل سامانی وقتاً عاملی از جانب خود بدانجا گماشته. شرح قضیه از این قرار است: پیشتر از نزدیک رافع و اسماعیل حرفی بمیان آمد و روایت تاریخ سیستان را در حصه کمک خواستن رافع از نصر و ماموریت یافتن اسماعیل با چهار هزار نفر به پشتیبانی او متذکر شدیم و هم این نکته که رافع در برابر خواهش اسماعیل حاضر به واگذاری خوارزم شد خاطر نشان گردید، حالا باید دانست که بالاخره مسأله خوارزم به کجا انجامید؟ (۱) بعضی مورخان می نویسند که درین جنگ غنیمت فراوان بدست اسماعیل افتاد باندازه اینکه برای هر یک از افراد سپاه هزار درهم رسید و اسب و شتر و دیگر حیوانات بحساب نبود. روضة الصفا ص ۱۱ ج ٤ چاپ هند.