Page image — the source of record
Machine transcription
(٦٠)
است در خاكهای همجوار جلگه نیمروز سیستان نرم و ملایم میشود و بصورت رودخانه بسیار فیاضی در می آید و بسیار بجاست که آنرا «نیل افغانستان» بخوانیم.
رودخانه بزرگ هیرمند در حصص سفلی مسیر خود از حوالی گرشك تا هامون در فاصله تقریبا ۳ صد کیلومتر لا ینقطع از میان یك سلسله خرابه ها میگذرد خرابه هائی که هر کدام آن روزی شهری، دهکدۀ، قصری، کوشکی، کاخی، قلعه ئی، معبدی، آتشکدۀ، مسجدی، بوده که از روزگاران باستان از ٥-٦ هزار سال قبل شاید پیشتر از ان از موقعی که انسان در بستر این رودخانه حاصلخیز متمکن شد تا اواخر قرن ۸ هجری یکی سردیگری آباد کردند و رودخانه بزرگ تاریخی علاوه بر اینکه به این شهرها و باشندگان آن آب میداد بهترین وسیله مراوده و ارتباط ایشان هم بشمار میرفت.
رودخانه بزرگ هیرمند از حوالی گرشك تا هامون قابل کشتیرانی است و به شهادت اسناد تاریخی اقلا گفته میتوانیم که در عصر اسلامی در دوره های صفاری و غزنوی که سیستان به منتهای آبادی و ناز و نعمت و فراوانی رسیده بود کشتی ها به کثرت روی آب های هیرمند بین لشکرگاه و بست بین بست وزرنج و حتی بین زرنج و هامون حرکت میکرد.
اصطخری مینویسد که بین زرنج و بست ترعه ئی کشیده شده بود بنام (سنارود) و مسافرین و مال التجاره ذر یعۀ زورق ها و کشتی ها میان دو شهر رفت و آمد داشت و حمل و نقل میشد. یواقع شهر ررنج که پایتخت سیستان بود نهرهای متعددی داشت که از رودخانه هیرمند آب میگرفت. در ۳۰ میلی شرق خرابه های شهر مذکور
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.