Page 99

هر که عاشق شد ازودگر سر و سامان مجوی ز آنکه عاشق یکسره گوید زسامان بگذرد در فراقش (دوستی) گردید چون ابر نوبهار گریه زارش چو بیند ابر گریان بگذرد مطلع غزل فوق در همه تذکره‌ها بنام آغابیگم ضبط آورده شده ولی سه فرد دیگر آن تنها در تذکرة الخواتین (۱) موجود است مشاهیر نسوان این شعر نغز را ضبط نموده همه جا ز آنم بدنامی توی قسمت مدائی سود زمان که با تو مرا این چه آشنائی بود (آفاقی) نام این شاعره در تذکرة الخواتین وسراج الاخبار ذکر شده و هر دو تذکره چلیپا را بطور مخلصمی آورند . آفاقی بیزار شعرای قدیم ایران بود و از جمله فضلا و بلغاء بشمار میرفت ولی معلوم نیست در کجا و کدام قرن زندگانی میکرد و مفتی شرح حال ونمونه اشعار او نیز موجود نیست . (بایغه) بایغه یک شاعره شیرازی است و معلوم نیست در کدام عهد زندگی میکرد خیرات حسان ومشاهر نسوان این شعر را بنام او ضبط کرده اند : - شب سگ کویت بهر جا که پهلو می‌نهد وزغور شد آن زمین پیوسته بر و می‌نهد (بیگم دهلوی) بیگم دهلوی شاعره‌ ای بود از شاه جهان آباد و معلوم نیست در کدام عصر زندگی میکرد این شعر از اوست : گر میسر شود آن روی چو خورشید مرا پادشاهی چه که دعوی خدائی بکنم (پری) پری یک شاعره نیشاپوری بود دیوانگه نام داشت شعر ذیل از اوست :- سراسر جان‌فدای خاک پای سگانت شوم سرت گردم مگر در کوی او بیمار میگردی؟ (تصویر هندی) نام تصویر بلقیس خانم و از رشد آباد است شوهرش میرزا قلی نامداشت واو پیرشاعر بود تصویر اکثر شعر از دو میگفت ولی گاهگاهی شعر فارسی نیز میسرود روزی طفل شیرخوار خود را به آغوش گرفته در صحن خانه استاده بود چون شوهرش او را دید مصرع ذیل را خواند :- دیدم بدوش آن مه طفل پری نژادی تصویر فی البدیهه مصرع دوم را گفت :- چون مصرعی که باشد پیوند مستزادی (۲) این شعر نیز از اوست :- فتنه را غمی محنت شما کشیده ام بند بلا شبی منت شما کشیده ام (۱) صفحه ۰۹ (۲) تذکرة الخواتین صفحه ۷۷ -