Page 83

جوانی چه آورد و پیری چه برد؟ بت خورد سال ومی سالخورد بت خورد سالیكه با يك جلوه اش ببرد از دل اندیشه خواب و خورد مـــی سالخورد یـكه يــك قطره اش نخورد آنكه مرد و نمرد آنكه خورد زبـــك غم دهـــد ساقی روز گار ترا صاف صاف و مرا درد درد بدیار عشق تو مانده ام ز كــس ندیده عنایتی بفریـبم بنما نظر كه تو پادشاه ولایـتی غزل ذیل را نیز اكثراً به قره العین نسبت میدهند ولی چنانچه در مقاله تحت عنوان يك(شعر وچند شاعر) كه در شماره ۷۷ مجله آریانا كه از مجله محیط منتشره ایران اقتباس گردیده به اثبات میرساند این غزل قبل از طاهره قزینی و بلكه قبل از ابتدای قرن ۱۲ سر وده شده زیرا میرزا محمد طاهر وحید قزوینی كه يك شاعر و نویسنده معروف دوره صفویه است و تا اوایل سلطنت شاه سلطان حسین حیات داشت آنرا تخمیس نموده وخود غزل را نباید از طاهرای كاشانی معروف به شاه طاهر ركنی دانست بهر صورت این غزل از هر كه باشد به طاهره قزوینی نسبت داده شده نمیتواند ولی با وجود آن چون آنرا در همه جا بنام او می آورند ما نیز آنرا در ین جا نشر میكنیم: غزل گر بــتو افــتدم نظر چهره بچهره رو بــرو شـرح دهم غم ترا نكــته به نكــته مو بمو از پــی دیدن ر خــت همچو صبا فتاده ام كوچه بكوچه در بدر خانه بخانه كو بكو میرود از فراق تو خون دل از دو دیده ام دجله بدجله یم به یم چشمه بچشمه جو بجو دور دهان تنگ تو عارض و عنبرین خطت غنچه بغنچه گل بگل لاله بپلاله بویه بو ابرو و چشم و خال تو صید نموده مرغ ل طبع بطبع و دل به دل مهر به مهر و خو بخو در دل خویش طاهره گشت و ندید جز وفا صفحه بصفه لابلا پرده بپرده توبتو (۱) محجوب این شاعره دختر سكندرخان نظام الدوله بود و در نیمهء اول قرن سیزدهم در هرات تولد یافته نزد برادر خود علی قلی خان نظام الدوله كه شاعر بود و (صارمی) تخلص میكرد تعلیم خوبی اخذ كرد، از جوانی بسرودن اشعار آغاز نمود و تخلص(محجوب) را اختیار كرد. (۱) غزلیكه بنام طاهره آورده میشود با اصل غزل قدری تفاوت دارد و یك بیت آن هم كه در ذیل نوشته شده است كم میباشد. مهر ترادل حزین بافته بر قماش جان رشته برشته نخ بنخ تار بتار و پو بپو