Page 67

سپاه اجل حمله آورد بر او به تیغ قضا سینه را کرد سو به‌ی خانه سال او بیست و پنج که چون برق کرد رخش عمرش گذر ز هجرت به الف و دوصد بیست و هفت چو زد غطه در موج خون بی خبر نماند بجز ذات ایزد کسی صبوری گزین قصه کن مختصر اشعار قسمت دوم دیوان قلمی عایشه مملو از احساسات تلخ واندوه ناك است واکثر آنرا در مرثیه پسر دلبند خود گفته ، خود مادر داغدیده هشت سال دیگر زنده بود و در سنه ١٢٣٥ در گذشت . عایشه دارای دیوان مکملی که آنرا بتاریخ ٢٦ رجب سنه ١٢٣٢ تمام نموده است میباشد وخوشبختانه دیوان او از بین نرفته ، در سال ١٣٠٥ هـ بامر امیر عبدالرحمن خان بطبع رسیده ولی دیوان مطبوع او با دیوان خطی بعضی اختلافات دارد (١) شعر ذیل را عایشه در تاریخ اختتام دیوان خود نگاشته : - کاتبه عایشه از امتی شاه عرب بنت یعقوب علی ، والده فیض طلب قوم بارکزائی و شاعرة ملك وجود عهد سلطان زمان بحر عطا شه محمود پشت در پشت خطاب آمده ما را منصب توپچی باشی بودند ذوی الجاه وحسب یوم پنجشنبه بدو بیست و شش از ماه رجب یافت تحریر شکر گنج به مضمون ادب یکهزار و دوصدو سی و دو از عام بود که چنین نظم گهر باز یاد قام بود ساعت چاشت به این نسخه به اتمام رسید که باریاب خرد فرحت وی باد مزید ساکن کابل و در موضع (اونچی) مرقوم شده کین قطعت اشعار پذیرد مفهوم رنج بسیار کشیدم چو سخن ضم کردم هر زمان پارة از خون جگر کم کردم خواهم آمرزش خود از کرم ربانی زانکه پاینده و باقیست ورا سلطانی - غزل - حالتی عجب دارم خویش را نمیدانم کیستم کجا بودم در تفکر حیرانم گاه مست و مدهوشم که ز سر رود هوشم که ببزم عشاقان که چو گل پریشانم که چو صبح نورانی گه چوشام ظلمانی گه بتخت سلطانی که فقیر و حیرانم گه روم به میخانه که روم به بتخانه که روم سوی مسجد که بفکر قرآنم گاه عشق میورزم که چو شمع میسوزم که بمجلس رندان که چو ابر نیسانم گه شوم چو دیوانه گه شوم چو فرزانه که چو ابر گریانم گه چو غنچه خندانم که دلیل افلاطون گاه می شوم مجنون گه پی شفای خویش که تراشد رمانم که روم سوی صحرا ، گه نشسته ام تنها گه چو عاشق مجنون که بملک رندانم گه بحیرت عایشه گه بفکر و اندیشه گه زغم جگر ریشم گه زخود گریزانم (١) مقالة شاغلی گویا در شمارة (١٢) سال اول مجلة کابل .