{"book":"adl1184","page":67,"text":"سپاه اجل حمله آورد بر او\nبه تیغ قضا سینه را کرد سو\nبه‌ی خانه سال او بیست و پنج\nکه چون برق کرد رخش عمرش گذر\nز هجرت به الف و دوصد بیست و هفت\nچو زد غطه در موج خون بی خبر\nنماند بجز ذات ایزد کسی\nصبوری گزین قصه کن مختصر\n\nاشعار قسمت دوم دیوان قلمی عایشه مملو از احساسات تلخ واندوه ناك است واکثر آنرا در مرثیه پسر دلبند خود گفته ، خود مادر داغدیده هشت سال دیگر زنده بود و در سنه ١٢٣٥ در گذشت .\nعایشه دارای دیوان مکملی که آنرا بتاریخ ٢٦ رجب سنه ١٢٣٢ تمام نموده است میباشد وخوشبختانه دیوان او از بین نرفته ، در سال ١٣٠٥ هـ بامر امیر عبدالرحمن خان بطبع رسیده ولی دیوان مطبوع او با دیوان خطی بعضی اختلافات دارد (١) شعر ذیل را عایشه در تاریخ اختتام دیوان خود نگاشته : -\n\nکاتبه عایشه از امتی شاه عرب\nبنت یعقوب علی ، والده فیض طلب\nقوم بارکزائی و شاعرة ملك وجود\nعهد سلطان زمان بحر عطا شه محمود\nپشت در پشت خطاب آمده ما را منصب\nتوپچی باشی بودند ذوی الجاه وحسب\nیوم پنجشنبه بدو بیست و شش از ماه رجب\nیافت تحریر شکر گنج به مضمون ادب\nیکهزار و دوصدو سی و دو از عام بود\nکه چنین نظم گهر باز یاد قام بود\nساعت چاشت به این نسخه به اتمام رسید\nکه باریاب خرد فرحت وی باد مزید\nساکن کابل و در موضع (اونچی) مرقوم\nشده کین قطعت اشعار پذیرد مفهوم\nرنج بسیار کشیدم چو سخن ضم کردم\nهر زمان پارة از خون جگر کم کردم\nخواهم آمرزش خود از کرم ربانی\nزانکه پاینده و باقیست ورا سلطانی\n\n- غزل -\n\nحالتی عجب دارم خویش را نمیدانم\nکیستم کجا بودم در تفکر حیرانم\nگاه مست و مدهوشم که ز سر رود هوشم\nکه ببزم عشاقان که چو گل پریشانم\nکه چو صبح نورانی گه چوشام ظلمانی\nگه بتخت سلطانی که فقیر و حیرانم\nگه روم به میخانه که روم به بتخانه\nکه روم سوی مسجد که بفکر قرآنم\nگاه عشق میورزم که چو شمع میسوزم\nکه بمجلس رندان که چو ابر نیسانم\nگه شوم چو دیوانه گه شوم چو فرزانه\nکه چو ابر گریانم گه چو غنچه خندانم\nکه دلیل افلاطون گاه می شوم مجنون\nگه پی شفای خویش که تراشد رمانم\nکه روم سوی صحرا ، گه نشسته ام تنها\nگه چو عاشق مجنون که بملک رندانم\nگه بحیرت عایشه گه بفکر و اندیشه\nگه زغم جگر ریشم گه زخود گریزانم\n\n(١) مقالة شاغلی گویا در شمارة (١٢) سال اول مجلة کابل .","chars":1883,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1184/00067.jpg","first_page":1,"last_page":113,"title":"Pardahʹnashīnān-i sukhangūy پرده‌نشينان سخنگوى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1184/67","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1184/canvas/67","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1184/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1184_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}