Page 418

(٣٩٣) بكمك يكديگر در پنج روز از رود گذشتند اسکندر قبل از عبور از آمو تسالیان و نیز مقدونی های را که از جهت زخم های زیاد بکار جنگ نمی آمدند مرخص کرد بعد ستاز انور Stazanor را بجای آرزامس Arzames (یونانی شده ارشام است) که به نظر می آمد باغی میشود بحکومت هرات گماشت . اسکندر در اثنای این مسافرت که تابرود آمد منتهی میشد بسی زحمت دید. وقشونش خیلی سختی کشید موسم گرم تابستان و بیابان های خشک و پیدا نشدن آب مقدونی ها را خیلی پریشان ساخته بود . اسکندر پس از محن زیاد شبانه بکنار رود آمو رسید ولی قسمت بزرگ قشون عقب مانده بود. اسکندر امر کرد آتش هائی روی بلندی ها روشن کردند تا عقب مانده گان بدانند که از دو گاه دور نیست و نیز اشخاص را با مشکها و ظروف مملو از آب بکمک آنها فرستاد مقدونی ها چون به آب رسیدند چندان نوشیدند که ناخوش شدند و تعداد زیادی از آنها بمرد بسوس درینجا اشتباه کرده بود زیرا اگر در همین حوالی در جائی اردو می زد و با مقدونی ها درین میدان جنگ میکرد موفقیتش بیشتر احتمال داشت . اما او در آنطرف رود اکس در تلاش کار خود افتاد . چنانچه گفته شد اسکندر با تمام قشون خود بواسطۀ پل شناور مرکب از مشک ها و جوال های پرکاه به آنطرف دریا برآمد . مشارالیه رود اکس را از موضعی که از کلیف Kilif حالیه دور نبود عبور کرد (١) و باینصورت در سوگدیانه داخل گردید . سوگدیانه و مقامات مهم آن : سوگدیانه عبارت از سوگهودا Sughuda قدیم و امروز با منطقۀ تطبیق میشود که متضمن بخارا و سمرقند میباشد. این ایالت در شمال ولایت باکتریانه در بین رود اکس و جکسارتس Jaxartes واقع و عبارت از وادی شاداب رودخانۀ پالی تیمه توس Polytimetus یازرافشان میباشد و بسانها وقتیکه ١- ص ٣٨ امپریالزمی مقدونی تالیف ژوگی .