Page 414

(۳۸۹) اسکندر در باختریانه : گفتیم اسکندر از فراز کوههای هندو کش عبور نموده بعد از شانزده روز کوه پیمائی داخل صفحه باختریانه شد. اولین موضعی که اسکندر به آن رسید در ابسا کا با اندراب بود. درینجا توقف کرد و این توقف چند روز بطول انجامید . اسکندر وعسکر او که نفس تازه کرده بودند بنای پیش رفت را گذاشتند. قشونی در اثنای این حرکت خیلی دچار قحطی و گرسنگی شد زیرا بومیان انبارهای غلهٔ خود را در زیر زمین پنهان کرده بودند که کسی نمی دانست . این عادت اهالی باختر از زمان های قدیم تا امروز دوام دارد و مردمان از مزار تاخان آباد وغیره عادت دارند که چاه کنده غله را واذخیره می کنند . در آن وقت که قشون مقدونی داخل این صفحه گردید چون از ذخائر اهالی خبر نداشته و از طرف دیگر بسوس تمام آن مناطق را از غله عاری ساخته بود از گرسنگی با علف صحرا وماهی رود خانه ها تغذیه میکردند . بعد که این مواد هم تمام شد اسکندر امر نمود ناچار با یان بار بردار لشکر را بکشند و با این بالاخره به باختر رسیدند . باختر : باختر نظر به تحریر کینت کورس Quinte curce (۱) چنین بود. زمین این صفحات در بعض جایها حاصلخیز است و غله زیادی میدهد . چراگاه ها هم کم نیست و بنا بر این اهالی حشم زیاد نگاه میدارند . ولی قسمت وسیع ازین صفحه از سرمه ریگ پوشیده و بکلی لم یزرع است . این جاها نه سکنه دارد و نه محصول . وقتیکه بادهای شمالی می وزد ریگ روان را در جاهائی جمع کرده تل های می سازد و راه ها را می پوشد . ازینجهت مسافرین مجبورند مانند دریانوردان شب بهدایت ستاره ها راه را بیابند ومسافرت در روزعملی نیست بخصوص که اگر بادهای شمالی بوزد مسافر را در زیر ریگ روان دفن می کند ولی جاهائی که چنین نیست خیلی مسکون می باشد و اسپهای زیاد دارد. بهترین دلیل (۱) ص ١٦٩٣ ج ۲ ایران باستان .