Page 321

(۲۹۶) و ۲۱۳) اشاره شد و چون مسئلهٔ مهم و قابل دقت است در پایان مبحث جغرافیائی اوستا در آن باره جداگانه صحبت میکنیم زیرا روشن ساختن این موضوع به دو مسئلهٔ بزرگ ذیل روشنی می اندازد : اول در صورتیکه اوستا خاک های مدیا و فارس را نمیشناسد و از آنها اسم نبرده چطور بعض کسان ظهور اوستا را در خاک های مذکور نسبت میدهند ؟ دوم: در صورتیکه پادشاهان مدیا و فارس در اوستا ذکر نشده اند چندین نتیجه بدست می آید : اول اینکه اوستا خیلی ها پیشتر از ظهور پادشاهان آنها به میان آمده است . دوم پادشاهانی که در اوستا ذکر شده اند غیر از پادشاهان مدیا و هخامنشی های فارس هستند. از روی مطالبی که از شروع فصل سوم تا اینجا نگاشته ام مخصوصاً از روی دو مبحث تشکیل نظام سلطنتی آریانا در بخدی ( صفحه ۲۰۷ ) و سرزمین اوستائی ( صفحه ۲۲۷ ) این مسئله واضح شده است اوستا با آن دقتی که از اراضی صحبت میکند چرا از مدیا و فارس نام نمی برد چرا طوریکه پروفيسر « گایگر » میگوید جزئی اشاره ئی به اکبتانا (همدان) واستخر « سوز » پرسپه پولیس، هکا تو مپو ليس سيروپو ليس مراكز شاهان مدیا و هخامنشی فارس نمیکند؟ این مسئله نظر جمعی از مدققین را بخود جلب کرده وحتی چیزیکه قابل دقت است این است که در بعض قسمت های جدید اوستا که در عصر پارتی و ساسانی تدوین شده باز هم اثری از پادشاهان هخامنشی و مدیا نیست حال آنکه در مقابل خاک های آریانا نقطه به نقطه ولایت به ولایت به ترتیب ومسلسل ذکر شده وعلاوه برتذکار هر نقطه کوهها ، رودخانه ها ، قلل مرتفعه، دریاچه ها، حوزه های رودخانه ها، ممیزات طبیعی هر منطقه ، پایتخت مملکت و بیرق های بلند آن بیگانگانی که در اطراف خارج خاک مذکور افتاده بودند همه با تفصیل و با جزئیات معلومات داده شده است پادشاهانی که اوستا بنام دودمان پاراداتـا و کاوی واسپه ذکـر کـرده مرکـز شان بخدی ( بلخ ) و کشورشان مرکب از ١٦ قطعه خاک اوستائی یا « آریانا » بود.