Page 309

( ٢٨٤ ) خوانده اند و «کوه روشنی و دانش» ترجمه میکنند و میگویند همان طور که اشعهٔ شفق بار اول قلل بلند آنرا روشن میکند آئینه دانش بشر هم در آنجا روشن میشود دار مستتر موقعیت این کوه را در اطراف هامون سیستان تجسس نموده به این نتیجه میرسد که این کوه را باید جائی معین کرد که رودخانه هیرمند سرچشمه میگیرد و به این ترتیب عبارت از «کوه بابا» یا «سیاه کوه» خواهد بود . (۱) به این ترتیب می بینیم که با کوه بابا و شاخه های آن سرو کار داریم . «ارزیفیه» هم قرار متن پشت مذکور از سلسله کوه «زره دهازا» منشعب شده این کوه در آبان پشت فقرهٔ ٤٥ در موقعی ذکر شده که «کاوه یوسا» کی کاؤس قربانی فراز آن تقدیم کرده است . دار مستتر میگوید که محتملاً عبارت از البرز یا یکی از قله های آن میباشد که «کی کاؤس» بالای آن «هفت قصر» آباد کرده بود چون خود دار مستتر کوهی را که پیشتر گذشت شاخه ئی از «کوه بابا» میخواند کوه البرز او به اساس نظریهٔ خودش در جنوب خزر نبوده بلکه عبارت از البرز جنوب بخدی میباشد و مربوط به هفت قصری که «کی کاؤس» فراز آن آباد کرده بود هنوز داستان های مفصل در میان اهالی بلخ و مزار شریف شیوع دارد و ایشان بدون اینکه اسم پادشاه را بخاطر داشته باشند نقل میکنند که پادشاه قدیمه بالای خر های قشقه دار فراز کوه البرز آب بالا کرده و باغ ها و قصر ها ساخته بود . موقعیت شاخهٔ دیگر «فرا اورویا» معین نشده . کوه های (٦) و (٧) و (٨) و (٩) زمیاد یشت به نام های «ارزروا» ، «بومیا» «رود هیتا» ، «مازیشوا أو» یاد شده و موقعیت آنها هنوز تعین نگر دیده است . دهم و یازدهم و دوازدهم را که بنام های «انتار دانیو» ارزيشا و متي كيسا خوانده شده دار مستتر عبارت از کوه های بادغیس میداند که حوزهٔ مرو و هرات یا مرجیان و هری رود را از هم جدا میکند . (۱) صفحهٔ ٣٦٣ ترجمهٔ زند اوستا به فرانسه که از طرف موزهٔ گیمه ( ١٨٩٢) طبع شده .