Page 295

( ۲۷۰) پیکر مادها وفارسی ها وارد شده بود یهودی نیافته بود که باز جنگ و مقاتله آغاز شد تیگلت پیلسر اول بطرف غرب تا بحر «بزرگ غرب» یعنی بحرمدی ترانه رسید و بنادر سواحل شام باج پرداز آشوری ها شد. آنگاه بطرف شرق توجه کردند «سلما نسار » دوم و «بن اریر سوم » بر بابل غالب شدند وقوای آشوری بعلاوه مدیا تا سواحل بحر خزر نفوذ یافت و «تیگلت پیلسر دوم» بیشتر بطرف شرق توجه نمود تصادماتی را که بین دولت آشوری و مادها وفارسی ها بعمل آمده در فصل هخامنشی شرح داده ایم لذا ذکر آن در اینجا مورد ندارد بلکه فقط میخواهیم تماسی را شرح دهیم که مجدداً بین حواشی غربی سرحدات آریانا و دولت آشوری بعمل آمده است. کتیبه تیگلت پیلسر دوم که در کلاخ Chalah پیدا شده و از سال اول تا ۱۷ سلطنت او را در برمیگرد و بصورت فهرست نقاط مفتوحه او را بطرف شرقی شرح میدهد شامل يك سلسله اسمائی است که با علاقه « نارمی » Narmi شروع شده وعلاقه های پرسا Parsua و «زیکرو تی» Zikruti نیسا آ Nisaa واراکوتی Arakutti هم دران تذکار رفته است .چیز مهمی که اینجا از نقطه نظر تاریخ کشور ما شرح میخواهد همین چند اسمی است که در کتیبه مذکور ذکر شده و مدققین هم برای تعیین حدود شرقی فتوحات تیگلت پیلسر دوم در اطراف آنها مطالعه کرده اند. تاریخ این کتیبه را در سال ٧٤٥ یا ٧٤٤ قم قرار میدهند و در باب اسمای «نیسا آ» ، «زیکروتی » و «اراکوتی» چنین اظهار نظریه میکنند که موقعیت آنها خیلی مشکوک است، معذالک قرار تحقیقاتی که بعمل آمده «نیسا آ» عبارت از «نیسا» شرق مدیا بود . «زیکروتی» که با «نیسا آ» یکجا ذکر شده شاید عبارت از «سگارتی های »Sagartians هردوت و « اساگاتا »Acagarta کتیبه های هخامنشی باشد و هردوت در میان قبایل پارسی از آن ها نام برده است. (۱) (۱) صفحه ۳ تاریخ قدیم دوتکر ترجمه انگلیسی اولین ابوت جلد سوم