Page image — the source of record
Machine transcription
(٢٤٨)
خواص داستانی خود را از دست داده و به دوره های تاریخی نزدیکتر شده اند
چنانچه در حوالی ١٥٠٠ ق م مدققین به وجود امپراطوری بزرگ و نیرومندی
در باختر شهادت میدهند (١) و ویشتاسپه (گشتاسپه) را که معاصر زرتشتر
سپیتمان بلخی و اوستا میباشد در حوالی ١٠٠٠ ق م قرار میدهند.
اسپ و باختر: چون کلمۀ «اسپه» (اسپ) در آخر اسمای پادشاهان این
سلسله آمده است برای رفع حیرت کسان و در عین زمان برای نشان دادن اهمیت
اسپ در حیات آریائی کتلۀ باختری چند سطر مینگاریم: آریاها حینیکه در
«آریانا ویجه» (حوزۀ علیای اکسوس و سیردریا و اراضی متصل آن) زندگانی
داشتند بواسطۀ تماس با اقوام مغلی نژاد و توریاها تربیۀ اسپ را از اقوام تورانی
یاد گرفته و در نتیجه مهمترین و سریعترین عامل حرکت و انتشار و کامیابی
های آنها در تسخیر اراضی جدید چه در اروپا و چه در دیگر نقاط آسیا گردید
آریاها در زمان اقامت طولانی خود در باختر به اسپ و تربیۀ آن بیش
از پیش توجه کردند و چون صفحات هموار و وسیع باختر برای تربیۀ
این قسم حیوان فوق العاده مساعد بود بهترین نسل آن در آنجا بمیان آمده
و به مرور روزگار تا امروز باقی ماند بیشتر اهمیت اسپ و اسپ دوانی
و سوارکاری را در عصر ویدی شرح دادیم (صفحه ١٣٢). در دوره اوستائی
به شهادت خود اوستا اهمیت اسپ در باختر و سایر نقاط آریانا بیشتر معلوم میشود
و میتوان گفت که جامعۀ آریائی سراسر يك جامعۀ سوارکاران بود چنانچه
هنوز صفحات وسیع باختر مصداق این جمله شده میتواند. رؤسای خانواده های
بزرگ گله های چندین هزاری اسپ داشتند و هر کدام از روی تربیۀ اسپ های
خود بصفتی یاد و مسمی شده بودند مانند: کرساسپه «صاحب اسپ لاغر»
اروت اسپه «صاحب اسپان تندرو» پوروشسپه «صاحب اسپ پیر» ارجت اسپه
(١) صفحه ١٠ مطالعات جغرافیائی شمال غرب هند تالیف وی وین دوسن مارتن.
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.