Page 253

( ۲۲۸ ) شعرا و مورخین دورهٔ اسلامی از « و بهار » ( بهار ) واز « ناو ا و بهارا » « نوبهار » ساخته اند و تا حال یکی از دروازه های سمت جنوبی حصار نیمه ویرانهٔ بلخ بنام دروازهٔ نوبهار معروف است ، پس بخوبی میبینیم که همان « وارا » قصر معمور جمشید مرکز عمران و آبادی شهر بخدی در دوره های تاریخ ملی ما فراموش نشده و « و بهارا » و « ناوا و بهارا » ی عصر بودائی و « نوبهار » دوره های اسلامی خاطرهٔ اسم قدیم آنرا با مفهوم جداگانه تا امروز محافظه کرده اند . * * * قراریکه پیشتر هم اشاره کردیم درین شبهه ئی نیست که ناو ا و بهارای متذکرهٔ زایر چین هیوان تسنگ معبد بودائی بوده و در جایش این موضوع را مفصل شرح خواهیم داد، درین هم گفتگوئی نداریم که مورخین اسلامی مانند مسعودی و ابن فقیه همدانی ، یاقوت رومی ، عمر بن الازرق کرمانی، زکریای قزوینی وغیره هم از بت و بتکده صحبت میکنند ولی این مطلب را میخواهم اینجا خاطر نشان کنم که همان طور که کلمهٔ « وارا » با کمی تحریف تلفظ و معنی در تمام دوره های تاریخ از بین نرفته، خاطرات قصر قدیم سلطنتی و پرچم ها و بیرق ها و تزئینات، مخصوصاً پرچم ها و بیرق های بدان بلندی و پهنائی که مسعودی شرح میدهد و معابد بودائی فاقد آنست حتماً یادی از شکوه قدیم قصر سلطنتی و بیرق های بلند بخدی میدهد که اوستا واضح و صریح بدان اشاره کرده است . * * * بلخ زیبا ، بلخ درخشان ، بلخ الحسنا ، بلخ کگز بن که کانون مدنیت و تهذیب و آئین و زبان و ادبیات قوم نجیب بود و همه افتخارات آریا از آنجا نشئت کرده بود مرکز سیاسی و اداری و کانون مملکت داری و جهانبانی هم گردید « آریانم هوریئو » یا « فرشلهی آریائی » هم ازینجا طلوع کرد و بار اول باهای بزرگ، جمشید پیشدادی پرچم سلطنت و فریادشاهی خویش و سیادت