Page 248

(۲۲۳) است و این چهار نام اسم يك پادشاه است كه در منابع مختلف ذكر شده است . ياما و جام سوما يا جام جم : يا ما موسس سلطنت پیشدادی آریانا صاحب چندچيز معروف بود كه شعار سلطنت و حكمفرمائی ونيروی او شمرده ميشد . اول عصای سلطنت ، دوم نگین سلطنت ، سوم گاوآهن وچهارم شمشیر و پنجم جام . با عصا زمين را برای ساختن قصر «وارا» وتعمير شهر بخدی معين كرد وشعار حكمفرمائی و آمريت او بود .نگین علامت جريان حكم او بر اقطار كشور بود ، گاوآهن آلة زراعت و سرسبزی و انبساط کشت وكار بشمار میرفت و با این سیاست كشور او رشك فردوس شد ، شمشير قوة جنگی پادشاه و پهلوانان نيرومند وفاتح آریا نا را نمایندگی میكرد جام علامة عيش و كامرانی اين پادشاه بزرگ بود . اگر چه شعرا تا يك اندازه همه این چیز ها را یاد آوری کرده اند ولی «جام جم» به پيرايه های گوناگون داخل ادبيات ما شده است ادبيات دری به پيروی قريحة شعرای اوليه ئی كه پرورش يافته بارگاه سامانيان بلخی بودند «جام» و « جم» ظرف مشروب و نام پادشاه را فراموش نكرده و يك سلسله شعرا تا امروز اين خاطرة قدیمی را تازه نگه داشته ودر منظو مه ها واشعار خود آنرا ستوده اند . جم با بیانا نیكه داديم عبارت از «ياما » پادشاه مقتدر پیشدادی بلخی و جام او غير از جام مشروب سوما چيز ديگر بوده نمی توا ند . سوما وصورت ساخت و مركبات آن همه با تمام تشريحات لازمه در فصل دوم شرح يافت واين هم به تذكار رسيد كه نوشيدن سوما پیش از اينكه كتلة آريائی باختری از هم جدا شوند در آريانا معمول ومروج بود . ودر عصر ویدی و اوستائی به پیمانه زياد صرف ميشد .سوما وهوما نزد روحانيون ، پيش شعرا در كانون خانواده در محضر عبادت ، در مجمع ارباب انواع ، در عالم خيال وافسانه همه جا معروف و شرب آن در فضای خوش آيند نوای توله در دربار یاما پادشاه رواج زياد داشت . پس اين « جام جم » كه شعرای باختری اوائل