Page 241

(٢١٦) هم در اوستا ذکر شده و بعض ماخذ دیگر به اختلاف نظر از آنها اسم برده اند و سرود ویدی به آنها اشاره ئی نمیکند به این لحاظ گفته میتوانیم که ایشان اگر پادشاه هم بودند از قبیل شاهان کوچکی بودند که پیش از نظام سلطنت نیرومند و قوی پارا داتا حکومت کرده اند چنانچه در فصل ویدی تحت عنوان حیات اجتماعی (صفحه ۱۱۰) یکی از پادشاهان آریائی را بنام «گوپت شاه» شاه شبان اسم بردیم که حتی قرار بعضی نظریه ها بر آریاها در آریانا وجه سلطنت میکرد. به این لحاظ از مسائلی و اشخاصیکه راجع به ایشان بعض منابع خاموش و بعضی هم اختلاف نظر دارند صرف نظر نموده و سلطنت پا را داتا یعنی پیشدادیان بلخی را در «بخدی» سریرام اردو در فشام» یعنی «بلخ زیبا دارای بیرق های بلند» بنام موسس بزرگ و حقیقی آن «یاما کثائتا» یعنی یاما پادشاه (یامای اعلی و قشنگ شرح میکنیم. یمایادشاه: موسس و بانی سلطنت دودمان پاراداتا «یما» است که میتوان او را بر طبق مندرجات وید و اوستا اولین پادشاه آریائی خواند. هوما رب النوع مشروب کوهی میگوید که «یما» پسر «وی وانگانا» Vivanghana است و چون مشارالیه اولین کسی است که عصارۀ نبات «هوما» را کشیده است. در اثر این اقدام نيك «یما» قشنگ در خانۀ او تولد یافت و سردار اقوام شد و از همه کسانیکه آفتاب را دیده اند مشهور تر گردید و به مقام پادشاهی رسید. از روی پاره تذکرات اوستا واضح معلوم میشود که «یما» پادشاه نسبت به زمان ظهور زردشت خیلی ها پیشتر گذشته چنانچه در مقابل سوالاتی که زردشت از هر مزد میکند که اول عقیده و آئین را به کی تلقین کردی هرمزد میگوید اول با «یما اعلی» حرف زدم و به او گفتم که ای یما پسر قشنگ «ویوانگانا» تو مبلغ و پیش برندۀ آئین من شو و به این ترتیب چون (یما) خود را مستعد تبلیغ مذهبی ندید از قبول این وظیفه ابا ورزیده و هر مزد او را حامی، نگهبان، حکمروا