{"book":"adl1182","page":241,"text":"(٢١٦)\n\nهم در اوستا ذکر شده و بعض ماخذ دیگر به اختلاف نظر از آنها اسم برده اند\nو سرود ویدی به آنها اشاره ئی نمیکند به این لحاظ گفته میتوانیم که ایشان\nاگر پادشاه هم بودند از قبیل شاهان کوچکی بودند که پیش از نظام سلطنت\nنیرومند و قوی پارا داتا حکومت کرده اند چنانچه در فصل ویدی تحت عنوان\nحیات اجتماعی (صفحه ۱۱۰) یکی از پادشاهان آریائی را بنام «گوپت شاه»\nشاه شبان اسم بردیم که حتی قرار بعضی نظریه ها بر آریاها در آریانا وجه\nسلطنت میکرد. به این لحاظ از مسائلی و اشخاصیکه راجع به ایشان بعض منابع\nخاموش و بعضی هم اختلاف نظر دارند صرف نظر نموده و سلطنت پا را داتا\nیعنی پیشدادیان بلخی را در «بخدی» سریرام اردو در فشام» یعنی «بلخ زیبا دارای\nبیرق های بلند» بنام موسس بزرگ و حقیقی آن «یاما کثائتا» یعنی\nیاما پادشاه (یامای اعلی و قشنگ شرح میکنیم.\n\nیمایادشاه: موسس و بانی سلطنت دودمان پاراداتا «یما» است که میتوان\nاو را بر طبق مندرجات وید و اوستا اولین پادشاه آریائی خواند. هوما رب النوع\nمشروب کوهی میگوید که «یما» پسر «وی وانگانا» Vivanghana است و چون\nمشارالیه اولین کسی است که عصارۀ نبات «هوما» را کشیده است. در اثر این اقدام\nنيك «یما» قشنگ در خانۀ او تولد یافت و سردار اقوام شد و از همه کسانیکه\nآفتاب را دیده اند مشهور تر گردید و به مقام پادشاهی رسید.\n\nاز روی پاره تذکرات اوستا واضح معلوم میشود که «یما» پادشاه نسبت به\nزمان ظهور زردشت خیلی ها پیشتر گذشته چنانچه در مقابل سوالاتی که زردشت\nاز هر مزد میکند که اول عقیده و آئین را به کی تلقین کردی هرمزد میگوید اول\nبا «یما اعلی» حرف زدم و به او گفتم که ای یما پسر قشنگ «ویوانگانا» تو مبلغ\nو پیش برندۀ آئین من شو و به این ترتیب چون (یما) خود را مستعد تبلیغ مذهبی\nندید از قبول این وظیفه ابا ورزیده و هر مزد او را حامی، نگهبان، حکمروا","chars":1565,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1182/00241.jpg","first_page":1,"last_page":527,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1182/241","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1182/canvas/241","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1182/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1182_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}