Page 199

( ١٧٤ ) پیش ازینکه وارد اصل مطلب شویم و آریائی هائی را که در آریانا ماندند در فضای تهذیب اوستائی مطالعه کنیم در قسمت عمومیات مسائل به حيث تمهید باید مفصل تر صحبت کنیم تا علل اساسی «ریفورم اوستائی» که بدان اشاره کردیم معلوم شود. پیشتر گفتیم که اقتضاآت زمان ومحیط چنین تقاضا میکرد که آریا های باشنده آریانا در حیات مادی و معنوی قدیم خویش تجدید نظر کرده و به مفاد خویش وجامعه خویش راه های نوی باز نمایند . در اواخر هزار دوم ق م مدنیت ویدی یا اقلا آن حصه مدنیت ویدی که سرودهای معلوم آریائی از ان نمایندگی میکند بعد از دوام اقلا هزار سال به قوت وتاثیر وتازگی زمانه های اول نمانده و تماس با داسیوها ( بومیان هند در جنوب ) وتوریاها ( آرییاهای بدوی در شمال ) مفکوره های متناقص و عجیب و غریبی وارد کرده بود که اگر از قوانین مدنی آریائی آریانا کشیده نمیشد نقص میکرد و این موضوع جلب نظر ریشی های دانا را نموده بود . پس زمان خود بخود ایجاب میکرد که در پایان يك سلسله مهاجرت های بزرگ آن دسته آریایهائی که در آریانا مسکون ماندند بحال ووضعیت وموقعیت و قوانین و نظامات حیات مادی و معنوی خود فسكر کنند ومیتوان این چیزها را ایجابات داخلی نامید . همین قسم ایجابات خارجی هم در میان بود و تاثیر آن به هیچ وجه از عوامل داخلی کمتر نبود . تا زمانی که آریهای کتلۀ باختر از چوکات سرزمین اصلی خویش بیرون نرفته بودند ، تماسی با عناصر دیگر نداشتند. در پایان عصر ویدی موضوع مهاجرت ها، جنگ ها و مقابله ها، معلومات ایشان را وسعت داد. در جنوب و جنوب شرق در اویدی های هندی را بحیث دشمن تلقی کرده و ایشان را «داسیو» خواندند، بطرف شمال از حوزه سر در یا گرفته تا نقاط مجاور بحیره خزر مخالفین آریائی وغیر آریائی در مقابل آریاهای مهذب باختری پیدا شد که از خود شعبات مختلف