Page 198

( ۱۷۳ ) مدنیت اوستائی» عین «مدنیت ویدی» و «مدنیت ویدی» عین همان ثقافت قدیم تری است که بدان اشاره شد و از قرن های متمادی بلکه هزاران سال در عروق آریائی های کوه نشین این دیار ریشه دوانیده و وقت به وقت قرار ایجابات زمان به رنگ و صورت مخصوصی جلوه نموده است . بعد از عصر ویدی که شرح آن در فصل دوم گذشت مقتضیات زمان وزندگانی تازه تر سبب شد که از همان سرود قدیمه از همان اساطیر عناصر طبیعی ، از همان مجمع ارباب انواع ، از همان مبادی اولیه حیات آریائی ، نظریات ، معتقدات، سبك زندگانی و بالاخره ثقافت مادی و معنوی تازه تری بمیان آید . نا گفته نماند که دورهٔ «ویدی» دوره ایست که قسمت زیاد و مهم مهاجرت قبایل آریائی از بخدی بسایر نقاط آریانا وممالك همجوار هند و فارس در طی آن صورت گرفته واختتام همین مسئله دورهٔ مذکوره را به پایان میرساند، به این ترتیب واضح معلوم میشود که مدنیت اوستائی را آریائی هائی بمیان آوردند که بطرف شرق و غرب به خاك های هند و فارس مهاجرت نکرده و به سرزمین اصلی و باستانی خود آریانا مقیم و مسکون ماندند . بعبارت دیگر تهذیب اوستائی که در حقیقت یکنوع تجدید مفکوره وحیات وعقیده است بدست طبقهٔ منور آریانا ، همان طبقه ئی که وید و تهذیب آن مال ایشان است صورت گرفت وعلت تشابه بین این مدنیت و تهذیب هم از هر نقطهٔ نظر که سنجیده شده به این دلالت میکند که هر دو در يك خاك بمیان آمده ومحصول تبحر وابتكار يك قوم است . پس مرام این فصل عبارت ازین است که تحت عنوان عمومی مدنیت اوستائی تطورات مادی و معنوی آریائی هائی را مطالعه کند که با مهاجرت های بزرگ متذکره بطرف هند وفارس نرفته و در سرزمین باستانی و مستعد خویش آریانا ماندند و در اثر نفوذ و وراثت مدنیت کهن اولی آریائی و ثقافت عصر «ویدی» دارای نظام زندگانی جدیدی شدند وقرار اقتضای زمان ومحیط اساسات مادی و معنوی حیات قدیم خود را شکل تازه تری دادند .