Page 145

( ۱٦۰ ) در مبحث خانواده دیدیم پدر هر خانواده پیشوای روحانی کانون كوچك خويش شمرده میشد ؛ تعمیل مراسم قربانی و خواندن سرودهای مذهبی همه كار او بود بناء عليه هر پدر آریائی مرد روحانی بود که بکمال شفقت و مروت وظایف مذهبی را با عاطفه پدری یکجا اجرا میکرد ؛ اگرچه در جمله حواشی شاه يك عده روحانیون بودند و مخصوص یکنفر مشاور مذهبی او شمرده می شد که در وقت آرامش عوض شاه مراسم قربانی را اجرا میکرد و هنگام جنگ با قرائت اوراد مذهبی زمینه فتح را فراهم می نمود ولی باز هم طوریکه طبقه برهمنا در هند از سائر طبقات مجزی بود در آریانا شکل طبقه مخصوصی بخود نگرفته بود بلکه میتوان گفت که در اثر همین وجود مشاوریت مذهبی بود که طبقه روحانیون دارای مقام بلند در جامعه شده و بازمانه های بعد مفكورة اشتراك مساعی حکومت با روحانیت باقی ماند ؛ همین طور عسکریت ؛ در زمانیکه جامعه خانواده خانواده بوده و حیات اجتماعی بیشتر شکل ده نشینی داشته باشد آیا دفاع خانواده و قریه وظیفه تمام اهل خانواده و قریه نمیباشد ازین جهت عسکریت و جنگجوئی هم کار طبقه مخصوصی نبود . هكذا دهقانی . در جامعه ئی که ذکر رفت دهقانی و کشت و کار اراضی هم بهیچ صورت بکدام طبقه معین تخصیص یافته نمیتواند چنانچه اعضای خانواده آریائی وقتیکه با زمین و کشت بیشتر علاقه پیدا می کردند بلا استثنا به زراعت مشغول می شدند . پس به این ترتیب آریائی های آریانا با وصف اینکه به خانواده و عشیره و عشیره بزرگ و قبیله و ده و قریه تقسیم شده بودند تفرقه به معنی طبقات اجتماعی یا کت که بان در هند دیده میشود در میان آنها وجود نداشت و يك فرد در عین زمان روحانی مرد جنگی و دهقان بود و بکمال درستی ؛ مفهوم هر يك از كلمات فوق را در موقعش ایفا میکرد . طبقه بندی جامعه که معمولاً در هند بنام ( کت ) یاد میشود وقتی صاحب