Page 27

(۱۲) هرات دو علت داشت یکی جوانی وقوت کار او دیگری شدت تشویق و تربیه و حمایت کنندگان مانند سلطان حسین بایقرا و امیر علی شیر نوائی و غیره وهمچنان رقابت وجاداو بعضی ازخوشنويسان وشعرای آن عصر مانند سلطان علی خوش نویس و مولانا جامی وغیره نیز درین مورد بی تاثیر نمیتواند باشد چون مربی و ولی نعمت بهزاد یعنی سلطان حسین با یقرا دچار پنجهٔ مصائب ونیرمروزی گردید وسالهای اخیر عمرش بواسطهٔ شورشهای گوناگون و متوالی که به تحریکات پسران او بدیع الزمان و غیره برپا گردیده بود سپری گشت آخر الامر سلطان مجبور گردید که بمقابل قشونی که بقیادت محمدخان شیبانی یکی از باز ماندگان چنگیز خان تشکیل یافته بود بجنگ هنگامه میکند ترتیبات دفاع این قشون متهاجم را گرفته برای مقابله براه افتاد در بین راه عالم فانی را وداع گفت طوریکه پیشتر گفتم نعش او را وارسی بهرات نقل داده و درین شهریکه در عصر وی جمال وشکوه مخصوص داشت دفن نمودند پسران سلطان حسین بایقرا که نهایت ضعیف الاراده و بی تدبیر بودند در مقابل عساکر از بك قشونی ترتیب داده نتوانستند و سال بعد در سنه ۹۱۳ هجری محمدخان شیبانی داخل هرات گردید. صنعت‌گران و هنرمندان ماهر این شهر که طبعاً بهزاد نیز در جمله آنها واقع بود جزء غنائم محمد خان قرار گرفتند ولی با آنکه این مرد متهاجم شخص خشن و بی رحمی بود و از علم وکمال بهره نداشت ؛ متوجه فن بهزاد گردیده بیشتر به صنعت خطاطی و خوشنویسی اهتمام ورزید چنانچه برای ترقی دادن خط نزد کترین خوش نویس آنعهد یعنی سلطان علی را برگزید ولی بمرام خویش نائل نشد زیرا در سنه ۹۱۶ هجری از دست اسمعیل صفوی شکست فاحشی خورده بقتل رسید . روی کار آمدن و تسلط یافتن اسماعیل صفوی بر محمدخان شیبانی برای بهزاد نسبتاً مفید تر واقع شد مجدداً با خاطر آسوده به مسوده و نقاشی خود