Page 19

حصه اول نقاشی در افغانستان – از صدر اسلام تا مغول دوره مغول – دوره تیموریان – نقاشان و صورتگران هرات نقاشی در دوره های قدیم : جواب این سوال که نقاشی در افغانستان عصر اسلامی چه وقت رواج یافت و چه کسی پیشقدم بود و فن نقاشی کتب خطی در چه دوری متداول شد خیلی مشکل است و تا هنوز کسی نمیتواند جواب مثبتی بدان بدهد زیرا تا کنون گرچه موضوع کتاب ترجمه حال صورت گران و نقاشان و خوشنویسان است مگر برای اینکه زمینه قدری به نزد خوانندگان محترم روشن باشد به مختصری از تاریخ نقاشی وصورتگری در افغانستان پرداخته سپس به اصل موضوع می رویم . مطالعات و تتبعات عمیقی که درین زمینه لازم است بعمل نیامده است. آنچه محقق است اینست که نقاشی های دیواری در افغانستان از زمانه های خیلی دور یعنی در اعصار قبل از اسلام رواج داشته و نمونه های آن در آثاریکه از آن دوره ها باقی مانده مشهود است . و این هم محقق است که این نقاشی های دیواری در افغانستان بیشتر در عصر بودائی رواج یافته است . اما نقاشی های دیواری که در اعصار پیش از اسلام مرسوم بود در دوره اسلامی مخصوصاً در اواخر قرن ٤ و اوایل قرن ٥ هجری استعمال آنها منحصر بدیوارهای تالار ها وصالن های خصوصی شاهان و امراء ورجال متمول بوده است . چنانچه نقاشی های کاخ فیروزه سلطان محمود که فرخی سیستانی در یکی از قصاید خود از آن مفصلاً تذکار کرده است شاهد این مدعا می باشد . پس به این ترتیب می توان ایجاد فن نقاشی کتب را در افغانستان بهمان