Page 158

بنا علی عبد الغنی «علمی» ار مغان میمنه مدارس میمنه (-) قبل از بنکه در تعریف مدارس و تفصیل دانش کاهای میمنه آغاز کر دد بیان سابقه این کشور دانش پرور در علم و علما برای مزید بصیر ت مطالعین مفید می نماید. گر چه مأخذ و مدر کی که جامع (مشاهیر علمی) سابقة میمنه با شد متأسفانه تا کنون با جستجوی که درین باره مینما ئیم سراغ نداریم . باهم درقضاوسانرا خوان که جامعین این هدیه و ارمغان هستند معلومات متفرقة خودرا درقید تحریر می سپاریم: طوریکه از تتبع ثابت میشود این مهد فضل پرور با علم و دانش سابقه طویلی دارد . و از قرنهای خیلی قدیم اشعه فضل و معرفت در صحن آن لمعان مینماید، اصحاب ویا با شندگان این سر زمین با فیض از دانش اثری ودین پروری که فطرتاً داشتند همیشه در تربیه علماء وتأسیس مدارس دینی ومبانی علمی همت می گذا شتند. گرچه آثاری از آن موسسات که تعمیر شان از آغاز دورة اسلام ونزدیك آن ثابت بشود درین خطه بالفعل به نظر نمیرسد از روی دلائل میتوان چنین حدس زد که از دوره آغاز اسلام وقرون قریبة آن اگرچه معابد دینی و مؤسسات موجود بود. ولی در اثر طول ازمنه ویا از تبدلات طبیعیه که یکی از حقایق مسلمه علم معرفة الارضی است و یا با ثر دستبرد هجوم مهاجمین محو ونابود گردیده است. زیراخا كيكه امثال «علامة ابن عمید» و «حكيم ظهير الدين» را در راه علم وفضل پرورش مینماید از داشتن وسائل تحصیل و مبانی تعلیم چاره ندارد چه « ابن عمید» مذکو ر از علمای است. که در حدود قرن (٤) بوجود پیوسته به تصنیف کتب وجمع و ترجمه آثارنابغه تاریخی وطن ابن سینای بلخی (ابوعلی) مصدرخدمات جاوید گشته است . قراریکه ازمجلة سوانح «ابن سینا» معلوم میگردد «ابن عمید» از کتاب های آن در حدود بیست و چند کتاب را تحلیل و ترجمه نموده بمورد استفادة اصحاب تحصیل گذاشته است. چون درینموضوع (مشاهیر علمی میمنه) آنقدر تتبع که لازم است تا کنون بعمل نیامده لهذا رجال علمی آن در زا ویة کتمان مخفی مانده . ا ست ا ما علمای که در قرنهای نزدیك ازین خطه بار آمده اند ازحيث شخصيت و مقام علمیت ومقدار فضيلت ثيوة دارنصولى ترتيب سوانح علماء وتفصيل مناقبشان خارج از بحث ووظیفة ما ست بنا بر ا ن از آ ن منصرف شده بما هو ا لمقصود مصر و ف میشویم .