Page 198

١٦٧ در حالی که بر روی او آثار خوشی ظاهر بود اتفاقا پیاز را آورده بخدمت محمد اعظم خان تقدیم نمود ( زیرا در دشتهای خشک زندگی دارند) . میله ها اکثر قبائل و باشنده گان دره ها و قریه ها بمیله ها و بازی ها مائل اند در روز های بیکاری دائره تعالن میکنند شمشیر بازی اسپ دوانی می نمایند ساکنان کوهستانات سردسیر همچو خوست (یعنی جنوبی) و کرم سفید چهره و ساکنین بلاد گرمسیر همچو قندهار و جلال آباد گندم رنگ اند. مراسم ماتم نسوان ختک در ماتم رویهای خود را زعفرانی مینمایند بتفاق هامی زنند و بناخن ها میکنند. عادت افغانها ست که تا ٣ روز پس ماندگان مرده ها و مهمانان شان را نان میدهند این کفاله را همسایگان و قریه جات قریبه ادا میکنند و در بعض قبایل ورثه میت باین امر از مال خود قیام می ورزند. اعتقادات افغانها قبور اولیاء را متبرک میدانند و بزیارت ایشان می روند در مزارات قربانی ها و کشتار میکنند بعض قبائل بحدی غلو می نمایند. که روزی یکی از قبیلهٔ افریدی که به راهزنی و چور و تاراج مشهور اند نزد شخصی بارادهٔ چور کردن نزد او خود را رسانید مسافر عذر و الحاح اغاز کرد و خدا و رسول را شفیع می آورد لیکن از تجاوز افریدی ایمن نمی شد بالاخره خاک ملا یار محمد (شیخ مشهور) را شفیع آورده نجات خواست افریدی گفت جل جلاله مرا به کفر رسانیدی راه او را گذاشته رفت . از عوائد جاریه دینی آنها یکی این است که چون