Page 135

١٠٦ و فتوحات مجلل نایل شد؟ خصوصاً در واقعهٔ جنگ مرهته که در صحرای «پانی‌پت» بقرب دهلی واقع است محاربه بابت پرستان مرهته که بزرگتر بن سلطان‌های تیموریه به پیش برد مقاصد خود در هند از شرارت شان عاجز آمده بود (زیرا مرامشان ازاله حکومت اسلامی در هند بوده) بوقوع پیوست تعداد قشون مرهته هشتاد هزار نفر و از احمد شاه ٦٠ هزار که مناصفهٔ آن افغانها و محل اعتماد احمد شاه صرف اینها بودند اندازه‌شد. احمد شاه بهمین اردوی خود مرهته‌ها را سخت شکست داد چنانچه بعد از شکست مذکور خودشان طوری منفعل گردیدند که واقعهٔ مذکور سد فتوحات آنها گردید و آوازهٔ مردانگی احمد شاه در تمام بلاد هندی از این مسئله شهرت گرفت احمد شاه پنجاب و کشمیر و سند و بسا بلاد دیگر آن نواحی را در تحت تصرف خود آورد، بعد از ان بلوچستان و مکران و بلخ و غیره را فتح نموده تمام روساء بزرگیکه به‌گرد و نواحی مملکت افغان بودند در مقابل او فروتنی نموده در اثر حکمت و تدبیر خود بر يك مملکت عظیم استیلا ورزید و اهالی مملکت او دارای ثروت و غنا گردیده بودند لیکن اوضاع مالی حکومت در حالت فقر بود زیرا خراج ولایت کابل و قندهار را بخوا نین قبائل افغانیه بخشیده بعوض آن از آنها اطاعت و ملازمت در سلك عسکری طلب می نمود (۱) این سلطان عظیم الشان طوری که ما بیان کردیم از قبیله سدوزائی بود و افغانها قبیلهٔ موصوفه را خیلی دوست میداشتند و بدیدهٔ اعتقاد و اعتماد به اینها مینگریستند بعلاوه سلطان مذکور خیلی شجاع و با عزم و حزم و صاحب فکر و تدبیر محکم خوش خلق باعفت عادل عالم و منصف راد مردی بود بارعیت خود برأفت باعساکر خود بمرحمت گذاره میفرمود حتی باوجود اختلاف انساب ومسالك رعايا طوری در دلهایشان محبت او عمومی و خصوصی جا گزین بود که او را از برگزیدگان خداوند تعالی شمار داشته پدر تمام افغانها میشمردند. (١) بابر در تذك خود می نگارد که ولایت کابل سيقى است قلمی نیست حاصلات آن مصارفات را پوره كرده نمیتواند ومحبهت این فقر مالی بود. [مترجم]