Page 73

۶۸ اما مختصر حالات او از جریدۀ آزاد که محرر ان ابوالمعالی آزاد است و نبذی از جریده سراج الاخبار که در سال پنجم و شمارۀ چهارم و بصفحۀ هفت و هشت موجود بود غنیمت دانسته چیزی در شرح حال آن نابغۀ افغان که در تذکرۀ بانیافتم کامیاب گردیده بان اکتفا نمودم - خوشحال خان ولد شهباز خان ولد یحیی خان ولد ملک اکوخان قوم خٹک ساکن ملک پور المعروف بسری- ولادت خوشحال خان سنۀ هزار و سبت و دو بوده چنانچه خود او تاریخ ولادت خود فرموده چونکه قوم خٹک از قدیم با یوسف زائی عناد و عداوت داشت و ہنگامۀ کارزار از قدیم با قوم یوسف زائی گرمی بود- ازین سبب پدر مع اجداد خوشحال در جنگ های داخلی یوسف زائی بقتل رسیده اند- خوشحال خان در زمان سلطنت شاہجہان پادشاه از جملۀ اکابر دولت او خان قوم خود بود- زمانیکه اورنگ زیب پدر خود را محبوس ساخت خوشحال خان ملازمت او را خیر باد گفته بوطن اصلی خود مراجعت کرد و بعزت و حرمت تمام اوقات خود را بسر میگذرانید. چونکہ خوشحال خان ہنزد شاه جہان نہایت مقرب و از ہوا خواهان او بود. اورنگ زیب بسبب خوف کہ مبادا خان مذکور کدام فتنۀ بر انگیختہ شاہجہان را از قید اور ہا کند. در صدد این شد که اور خواسته حبس نماید- ازین رو اورنگ زیب ظاہراً برای خوشحال خان چنین مرقوم نمود که :- چون شما یک شخص دانسته و لائق میباشید ہمچنانکہ در عہد شاہجہان عزت