Page 9

- ٤ - نظم فوق شش فقره برابر است و هر فقرهٔ نظم را مثلاً بیت گویند و دوپارهٔ مساوی آن را دو مصرع خوانند پس معلوم شد که فقرهٔ نظم یعنی بیت دارای دو مصرع باشد چنانکه می بینید. ادبیات و سائر علوم ادبیات را با برخی از علوم ربط و مناسبتی بوده گاهی ازان صحبت میکنید و بدین طریق مسائل علمی را بزبان شیرین خود بیان سازد و فائدهٔ آنرا عام نماید و مخصوصاً ادبیات را باحکمت وفلسفه وتصوف واخلاق و اجتماعيات وتاريخ رابطه بیشتر بود وما بطور نمونه چند مثال ذکر کنیم :- فلسفه زبرق تندی فکر اهل استدلال میسوزند بود از رفتن گرم خود آتش پای چوبین را بیت فوق مسئلهٔ حرکت و حرارت را اثبات میکند . بیچارهٔ که رم کند از خود کجارود آسوده گی بگو شهٔ عزلت نمانده است این بیت از فلسفهٔ تنازع حیات بحث میراند .