Page 993

حسن و سیرت عمر رض (۴۰۰) فتوحات اسلامی جلد ثانی که عدل نمیکند و همین سبب لایق است که بگوئیم و حل نمائیم رای مردم را درباره تقدیم عثمان بر علی که وجه دیگر لیاقت ندارد بر صحابه رضی الله عنهم اجمعین و از چیزهای که علما و تواریخ در شرح همین قضیه ایراد و بیان نموده اند فهمیده میشود که هر یک از علی و عثمان و باقی اصحاب شورا که ذکرشان بر سبیل تفصیل گذشت رغبت داشتند بر اینکه خلیفه باشد اگر این قول صحت داشته باشد حل میکند رغبت هر یک را بر خلافت بدین وجه که هر یک اراده داشت که بقیام بعدل نماید و در اقامه دین و قیام بامور مسلمانان به پردازد که هر یک ازین ها را ثواب عظیم در نزد خدا وند مقرر است نه آنکه غرض ایشان از امر خلافت بهر نفس و هوا بوده یا محبت ریاست و جاه که محفوظ گردانیده است خداوند ایشان را و شخصی که ایمان کامل داشته باشد در باره صحابه آنچنین گمان نمی نماید زیرا که هر یک بر قیام بعدل و اظهار حق نهایت ساعی بودند چنانچه آیت قرآنی خبر میدهد که فرموده رضی الله عنهم و رضوا عنه و احادیث نبوی صلی الله علیه و سلم نیز شهادت میدهد که صحابه تمامی ایشان به صفات پسندیده مزین بودند پس چه ترسید از گمان بد در باره ایشان ظلم و گناهی که در حق یکی از ایشان صادر شود آمرزیده نمی شود چنانچه احادیث کثیره درینباب آمده است حاصل قصه اینکه عبد الرحمن بن عوف سه شبانه روز کوشش زیاد نموده و سعی بلیغ به کار برده تا اینکه در سه شبانه روز چشم آن بخواب پوشیده نشده و همیشه در نماز و دعا و فکر و استخاره مشغول بود و از صاحبان فکر و غیره سوال میکرد تا اینکه از زنان که در خانه ها نمی بودند سوال نمود کسی را که برابری کند در خلافت نیافت در روایتی آمده است که هر شب سوم از برای مسور بن مخرمه که خواهر زاده عبدالرحمن بن عوف بود امر نمود که زبیر و سعد بن ابی وقاص را بخوان که بیایند چون هر دو آمدند همراه ایشان خلوت نمود و با ایشان مشوره نمود در امر خلافت بعد از ان بایشان گفتند فرمود که علی را