Page 914

فتوحات اسلامی جلد ثانی (۳۲۱) در سیرت حضرت ابا بکر صدیق رضی اللہ تعالیٰ عنہ محل انس و الفت و راحت و معتمد بهترین عالم بودی توئی که مجلس اسرار نبوی و اہل شور مصطفوی بودی توئی که اول قوم در اسلام و خالص تر ایشان در ایمان و محکم تر آنها در یقین و ترسگار ایشان مرخدای را و بزرگتر ایشان بودی از روی شفقت در دین خدای تعالیٰ و احتیاط کننده تر بودی بر رسول صلی اللہ علیہ وسلم و ایمن تر ایشان بر اصحاب رسول صلی اللہ علیہ وسلم و نیک تر اصحاب بودی از روی محبت و بسیار تر آنها بودی از روی منقبت و بلند تر ایشان از روی مرتبہ و نزدیک تر ایشان از روی وسیله و مشابہ تر ایشان به پیغمبر خدا صلی اللہ علیہ وسلم بودی از روی خاموشی اشرف و اکرم ایشان بودی در نزد رسول صلی اللہ علیہ وسلم بمنزلہ خیجه و گوش بودی و تو اونی که ظاهر کر دی صدق پیغمبر خدا را زمانیکه کفار ز او را تکذیب کردند تو آثی که حق جل وعلی در تنزیل خود ترا صدّیق نامید و فرمود وَالَّذِي جَاء بِالصِّدْقِ وَصَدَّقَ بِهِ یعنی آنکسی که آمد بصدق یعنی محمد صلی اللہ علیہ وسلم و آنکسی که تصدیق داد او را یعنی ابا بکر صدیق رضی اللہ تعالیٰ عنہ مراد است. و ابن عساکر از علی ابن طالب کرم اللہ وجہہ روایت میکند که حضرت علی رضی اللہ تعالیٰ در تفسیر این آیت چنین فرمودند و ازین قبیل آیات کثیرہ در شان حضرت ابابکرصدیق رضی اللہ تعالیٰ عنہ آمدہ بضے ازان آیات این ست کہ حاکم و طبرانی روایت میکنند اینکه حضرت ابا بکر صدیق رضی اللہ تعالیٰ عنہ ہفت نفر غلام کہ بمحبت اسلام خود معذب بودند خریدہ در راہ خدا کے تعالیٰ آزاد گردانید انرا نزد حق جل وعلی شانه وَسَيُجَنَّبُهَا الْأَتْقَى الَّذِي ر ا تا آخر سورہ در شان آن نازل گردانید ابن جوزی گفته است اتفاق علما و برآن است کہ ہمیں آیت در شان ابا بکر رضی اللہ تعالیٰ عنہ نازل شده و بودہ است پرہیز گارتر آن از سائر اُمت و پرہیز گارتر دلیل افضلیت است بمفادانَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللهِ أَتْقَاكُمْ همچنین شریف ترشما در نزد خدای تعالیٰ پرہیز گارتر شما میباشد پس افضلیت ایشان از سائر امت از آیات کثیرہ ثابت شد و نیز احادیث بسیار صریح در تائید اینکه سوره واللیل اذا یغشی در شان حضرت ابا بکر