Page 88

فتوحات اسلامی (۷۵) فتح مصر و اسکندریه بر صامت و مسلمه بن مخلد بودند. و مردم را چنان بمقابله امر نا که مانند یکنفر قتال نمایند اقدام شان کار روز جمعه بعد از زوال شد چرا که دران ساعت نزول رحمت و وقت اجابت عفاست شعار همت که در آنوقت دست دعا را برابر قبله تضرع و التجا نموده طلب نصرت نمایند. وقتیکه مکتوب بهدایت اسلوب حضرت عمر رضی الله عنه به امیر مسلمانان عمرو رسید چنانکه مرقوم بود معمول داشت و خدا وند فتح را نصیب مسلمین ساخته اسکندریه را استیلا نمودند - ابن عبد الحکم میگوید که پدرم روزی برام چنین فریود که چون مدت محاصره اسکندریه بطول انجامید عمرو خود را به پشت انداخته که در بحر بی پایان تفکر اندکی فرورفت بعد از لحظه برخواسته نشست گفت هر چند من در باره فتح نمودن اسکندریه فکر میکنم مصلحتی نمی بینم مگر شخصی که ابتدا امر آن را باصلاح آورد. پس از ان عباده بن صامت را صدا زده او را بفتح اسکندریه مامور ساخت این بود که خداوند تبارک و تعالی اسکندریه را بدست او فتح نمود و از امام مالک شنیدم که میگفت در سال بیستم از هجرت که اسکندریه فتح شد اهالی روم به بیابانها و دریاها گریختند عمرو هزار نفر از اصحاب خود را در شهر اسکندریه گذاشته و خود بطرف گریخته گان متوجه گشت بعد از رفتن عمرو رومیانیکه بطرف دریا ها بودند پس داخل شهر شد مسلمانان متوقفه شهر را کشتند مگر برخی از آنها که گریختند زنده ماندند چون این خبر بعمرو رسید مراجعت نموده در باره اسکندریه را فتح نموده اقامت کرد و مکتوب بشارت فتح بحضرت عمر رضی الله عنه فرستاد که اسکندریه را به قهر و غلبه فتح نمودم و باقی کو یفیت نیز تحریر نمود حضرت عمر رضی الله عنه مکتوب قرائت نموده بحکم نوشتند که اسکندریه را مقر خود ساخته تجاوز نکند و تعقیب گریخته گان را قبیح دانستند عده تام مقتولین مسلمانان درین محاصره الی زمان فتح به قهر و غلبه بیست و دو نفر بودند بعضی روایت کرده اند که عمرو پیامی بهمراه معاویه بن خدیج بر آرسانیدن بشارت فتح نزد حضرت عمر رضی الله عنه فرستاد معاوی گفت یا عمرو چرا مکتوبی نمی نویسی که با خود ببرم امیر عمرو گفت ایا تو شخصی عربی با فصاحت نیستی- آنچه را که به چشم دیده بیان نما وقتیکه آن و فد بحضور حضرت عمر رضی الله عنه مشرف شدند و واقعات را بیان کردند حضرت امیر المومنین عمر رضی الله عنه سجده شکر را بجا آورد الحمدلله را بر زبان جاری ساختند و بقول بعضی از اهل خیر عمرو بعد رسیه رسول به تفصیل این مکتوبی فرستاد شهری را فتح نمودم که صفت آنرا بیان نمیتوانم غیر از اینکه دیدم چهار هزار عقدنجهای رفیع و محکم) و چهار هزار حمام و چهل هزار یهودی چهار صد موسیقی خانه برای ملوک (بقول ابن عبد الحکم در اسکندریه دوازده هزار بقال بود که سبزیجات