Page 873

فتوحات اسلامی جلد ثانی (۲۸۰) سلطان وقت میان محمد رفیق پادشاه و عرابی پادشاه که رئیس لشکرهای محمد توفیق پادشاه بود قطعه شد گردید شورشها بسیار شد درین بین انگلیس بالشکرهای دریائی خود بمعاونت محمد توفیق پادشاه در اسکندریه آمده با محمد عرابی پادشاه جنگیدند اینواقعه در ماه شعبان در رمضان ۱۲۹۹ بود شورش بسیار ظاهر گردید که کلام بذکر آن به طول می‌انجامد خلاصه اینکه غلبه برای محمد توفیق پادشاه و معاونان او گردید اسکندریه را بتصرف نمودند عرابی پادشاه با مردمان که همراه او بودند بمصر رفت بعد از ان انگلیز بالشکرهای خود برای محاربه عرابی پادشاه بمصر رفت عرابی پادشاه را از کشتن بخشیده با همراهان او اخراج بطرف جزیره سیلان که از علاقه ملیبار از شهرهای هند است کردند در آن جزیره ثابت بوده وظیفه برای شان مقرر کرد که کفایت شانرا مینمود بعد از ان انگلیز بر اطراف مصر غلبه آورده لشکرهای خود را در آنجا ماندند که محمد توفیق پادشاه را معاونت میکنیم میگفتند مقصد ما نیست که بر مصر نقاب نمائیم چون در مصر سرگشته امور کامل شود بیرون میشویم بعد از ان کشتیهای گیر شدند بیرون نشدند در ۱۲۹۸ در سودان شخصی مسمی به محمد احمد ظاهر گردیده گفتند که وی محمد مهدی است یا قایم مقامی است که طلب اظهار حق نمود ادعای مهدیّت نمیکند میگفتند وی سید حسینی است پیش از ظهور خود مشهور بصلاح بوده از مشایخ طریقت طریقه وی طریقه شیخ سمان بود اول ظهور وی این بود که چون تابعان و مریدان او بسیار شدند میان او و عاملان سودان که از طرف محمد توفیق پادشاه بودند اختلاف واقع گردیده فتنه وسعت یافت چند مرتبه باهم جنگیدند تا اینکه غالب گردیده بر بسیاری از شهرهای سودان متصرف شد اکثر اهالی را از شهرها کشیدند وقتیکه انگلیز داخل مصر شد قصد نمود که همراه آن به جنگد همرای شان لشکرهای مصری نیز بودند خلاصه اینکه میان انگلیس و محمد احمد واقعات بسیاری واقع گردید که سخن بذکر آن طویل میگردد در تمامی این واقعات غلبه برای محمد احمد بود بعد محمد احمد کردفان دنگله و خرطوم و بربره و و نقله وغیر آن را تصرف کرد مردمان زیاد را کشتند که شمار آنها معلوم نیست امر محمد احمد