Page 872

فتوحات اسلامی جلد ثانی (٢٧٩) سلطان وقت رفته مقصد خود را مهیا سازند که تصرف مصر بر او و اولاد کلان او بعد ازان بر کلان تر اولاد او باشد در آنوقت صدر اعظم در دارالسلطنه محمد رشدی پاشا عثمانی بود بـ خدایتعالی تقدیر نمود آخر امری را که اسمعیل پادشاه اجرا نموده بود اولین چیزی شد در مضرت او زیرا در سنه ۱۲۹۴ قرضهای دولت ها را چوی ثابت زیرا که دولت بیگانه قرض در غیر محل آن صرف میکرد رفته رفته قرض او بسیار شد قرض خواهان مشورت کردند که برای ادای قرض خود خراج مصر و محصولات آنرا اخذ نمایند چون اسمعیل پادشاه مشاهده نمود عزم نمود که با خود قوتی کسب نماید که بدریعه آن قوت قرض خواهان د ول امانع شود همراه علماء اهل مصر عهد و پیمانی را عقد نمود که کار ها تمامی بدست علماء اهالی مصر باشد و بمشورت آن تأسیس یافته شود چون نگلیس و فرانس و غیره این قوت او بدند در عزل او کوشید مولانا سلطان عبدالمجید هم بآن ها متفق شده او را در ۱۲۹۶ معزول و پسر کلانی او محمد توفیق پاشا را به سلطنت منصوب نمودند با نچه پیشتر مقرر شده بود که برادر با خود و اولاد ان ها را هیچ نفرموده تصرف مصر را با ولاد کلان خود منجواست به محمد توفیق پادشاه داده شد خود او با عائله خود بطرف ناپول که از شهرهای اطالیا ست متوجه گردید از خزاین مصر برای معاش مقرر گردید در ۱۲۹۸ دولت فرانسیس به تونس و علاقه آن مرد حسابه غالب گردید سبب این بود که دولت فرانسیس لشکری زیاد آمده ظاهر کرد که مقصد ما انست که نا فرمایان را سرزنش و بعضی قبیله های عرب که از آن جمله قبیله خمیر بود آرام نمائیم دولت فرانسیس با لشکریان خود به قبایل عرب رسیدند همراه آن ها جنگ نموده بر آن ها غالب شدند بعد از هزیمت عربان سپاهیان خود را جمع آوری نمود بطرف تونس رفتند کسی بر مدافعه آن ها قدرت نداشت تا به تونس رسیدند اهالی تونس شورش سخت نمودند بعد ازان همراه اهل تونس مصالحه نمودی طایفه از لشکر خود را به تونس داخل کردید البی حاکمه تونس را ظاهرا بر تصرف او باقی گذاشته با طنا بر حکمه ها و محصولات و خراج ها تصرف میکردند قرضہائیکه بر حاکمه تونس بود مطالبه کرده تمام امورات بتصرف شان شد لا حول ولا قوه الا بالله العلی العظیم در ۱۲۹۹ در ولایت مصر