Page 826

فتوحات اسلامی جلد ثانی (233) غلبه فرانسیس بمصر از خوف و فزع جزع و ترس بود اعیان و اشراف و افندیها و نقیب الاشراف و بعض مشایخ که قدرت داشتند بیرون شدند چون عامه و رعیت با این حال را مشاهده نمودند خوف و دلتنگی شان زیاده شد اراده شان بگریختن و خود را بایشان ملحق نمودن محکم گردید خلاصه اینکه تمامی شان نمیدانستند که بکدام طرف و کدام راه میروند و بکدام طرف میرسند و قرار میگیرند باهم میرسیدند و از هم سبقت میجستند و بیرون شدند و از هر راه شتابی میکردند و کرایه خر تنگی و استر ضعیف بدو چند قیمت و می رسید و بسیاری ایشان پیاده با متاع شان بر سرشان نهاد و زوجه وی کودک خود را بگردان گرفته و کسی که قدرت بر مرکوب داشت زوجه و دخترکان خود را بران سوار نموده خود از عقب میراند و اکثر زنان سر و پا برهنه اطفال شان بر شانها گریان در تاریکی شب میرفتند تمام شب یکشنبه کارشان بهمین منوال گذشت و صبح آن هم کسی که قدرت بر برداشتن مال و متاع خود داشت برداشته رفتند چون از دروازه شهر بیرون شدند در وسط بیابان دچار عربان و فلاحین گردیدند متاع و احمال شان را چنان گرفتند که با ایشان چیزی نماند که بآن ستر عورت نمایند یا هیچ گرسنگی کنند آن چیزی را که عربان اخذ نمودند بیرون از شماره بود ازین حیث که اموال و ذخیره هائی را که دران شب از مصر بیرون کرده بودند و وحیده آن چیزی بود که در مصر مانده بود زیرا که معظم مال در نزد امرا و اعیان بود و همراه آنها هم صحبت نشان را گرفته بودند و غالب پوشیده حالان خود همت دارندگان هم بیرون نمودند جز برا که در نزدشان بود و کسانیکه عاجز بودند از بر آمدن و نزد وی مال بود که حمل و نقل آن متعسر بود بهمسایه و دوست کوچیده خود داده بود و مانند این از امانتها حجاجیان که از سفر مبر بودند و باقی مسافرین همگی آن مال با رفت و بسا کسانی را که قدرت برگشتن وی داشتند گشتند و یا شخصی را که از نفیس و مال خود مدافعه میکرد قتل نمودند جامه های زنان را کشیده فضیحت و بیحرمتی کردند که در میان آنها زنان اعیان بودند بعضی از ایشان بزددی عودت کردند که عقب مانده و این خبر بدیشان رسیده بود و بعضی که گذشته واقعا