Page 820

فتوحات اسلامی جلد ثانی (۲۲۷) محاربه فرانسیس بمصر بقیه حاشیه صفحه گذشته و معجم البلدان آورده که بولاق قریه ایست متصل بولاق آبی است متصل به انبا به کلا بختیار صاحب قاموس مینویسد که بولاق موضعی است که مربط کشتیهای میشود و هردو آن باهم متصل تا درینجا کلام ابو الفدا تمام شد اینکه در قاموس مربط کشتیها گفته انبا به در جانب غربی است ای از ناحیه جیزه ناونند ۱۲ آن کشتی ها سوخت و اسباب و ادوات حربیه کاملاً ضائع شد و عمله سوختند و رئیس ایشان نیز بسوخت مراد بیک چون این قضیه را شنید خوف ورعب بروی مستولی شد و بجانب مصر فرار نموده و گرایناری و توپ ها را در میدان بگذاشته رفت و لشکر نیز در عقبه ی برگشتند و ابراهیم بیک بجانب ساحل بولاق و مردمان بهزیمت حوزه بمصر بازگشتند و علماء و رؤساء مصر بهمراه پاشا مشورت نمودند و مصلحت آنچنان شد که از بولاق تا شبرا سنگرها بسازند و ابراهیم بیک با اتباع و ممالیک ببولاق اقامت کند و مراد بیک در یوم دو شنبه به برانبابۀ رفت و از انجا تا بقیل سنگرهای دراز ساخت و خود با علی پاشاه طرابلسی و نصوح پاشا و سایر امراء و صناجق آنجا اقامت ورزیدند و کشتی های کلان پر از عساکر و توپهای بزرگ برساحل انبابه تعین فرمود پس هر شرقی و غربی از عساکر و توپ و سواران و پیادگان و سنگر ها مملو گشت و علماء و مشایخ و اطفال مکاتب از ابتداء حدوث این واقعه در جامع از هر جمع شده بودند و بخم بخاری شریف و ادعیات و اذکار و قرائت اسم یا لطیف و دیگر اسمار مشغول بودند و مع هذا امرار مصر و اعیان مطمئن نبودند و از ابتداء وصول جنرال سکندریه به نفی متاع و اموال خود مشغول بودند و از خانه های مشهوره خود بخانهای مردم غیر معروف میبردند و شب تا صباح بنقل و دفن اموالی گرفته بودند و مرکب و دواب برای ارتحال و کوچ حاضر ساخته بودند و چون اهل شهر کار ایشان را ملاحظه کردند و اضطراب شان را دیدند بخوف افتادند و رعب و فزع بر ایشان مستولی شد تا اینکه اختیار سفر اراده خروج نمودند و اگر حکومت ایشان را منع نمیکرد یکی از ایشان در مصر باقی نمی ماندند و در روز سه شنبه نفیر عام شد و مردمان مصر دکان ها و بازارها بند کردند و همگی ببولاق برای جهاد جمع گشتند و اهل هر صنعت اخراجات خود را جمع آوری کرده بشخصی که متعهد ترتیب و تهیه خیمه و سامان و خوراکه خود نمود دادند دادند و بعض مردم که مستطیع بودند بر فقراء مجاهدین تطوعاً