Page 774

فتوحات اسلامی جلد دوم (۱۸۱) سلطنت سلطان محمد رابع وسلطنت نشست امور سلطنت دران زمان خیل مختل بود دساور سنا سلطنت تزلزل و شنده اقتصاديات کامل بر هم کشته سپاه بمنصب دارها اطاعت نکرده و کلاء دولت در تنفیذ او امر سلطنت بی مبالات بودند و از این سبب با فتنه و فساد ز یاد و مظاهره زرا واکابر قوت یافته یک وزیر بوزارت مقرر می شد و باز معزول می شد و بقدر دوم سال این مسله دوام نموده سلطنت متزلزل بود سلطان با خورد سالی خویشتن جستجومی نمودند که کسی پیدا کنند که لیاقت صدارت عظمی را داشته باشد تا اینکه محمد پاشای کوپری را که پیر مرد حاذق با درایت و سیاستی بود پیدا نموده بصد ارت عظمی انتخاب نمودند و آن هم در سنه ۱۰۶۱ صدر اعظم شده و در رفع خلل هائی که دولت را بانحطاط نزدیک نموده بود کوشیده و در یک مدت کوتاه امور دولت بنظام کافی منظم نمود . غزوه سلطان محمد بطرف مجارستان و غراق این غزوه به تدبیر محمد پاشای کوپرلی واقع شده سپاهی برای سرکوبی مجار .... و غراق مجهز نمود همه انها و باقی یاغی های خارجی را از بین بر داشت و در سنه ۱۰۶۸ بر چند کشتی های بند قیه قبضه نمود جزیره بتغداس و لنیمنکس را تصرف کرد . دو غزوه دیگر ولشکری بجنگ سرب روانه نموده و تقریبا صد و پنجاه هزار نفری ایشان کشته و غالب شد و نیز یک جماعه از اورام که در ملک اخلاق بودند عصیان ورزیده و صدر اعظم سپاه تهیه نموده روانه کرد و ایشان را نیز مغلوب و مطیع ساخت و ہم یک سپاه بجنگ بند قیه مجهز نموده لاکن پیش از اتمام این مسله در سنه ۱۰۷۲ فوت شده صدارت را بپسر خود احمد پاشای فاضل که از پدر خود در حذاقت و سیاست بلند بلند تر بوده پدرش همه علوم را بر او خوانده دخیل امر گشته و فطرتا صاحب رای صائب وصیت نموده و احمد پاشا صد اعظم شد از فراست این شخص روایت می کنند که روزی کسی یک توقیع ( دستخط ) را نزد آن آورد صدر اعظم دانست