Page 546

فتوحات اسلامی (۵۳۳) ذکر مصایب فرنگیان مال مسلمان و من طنزدن مسلمانم خیانت کرد و میتوانم دیو اسطه تو خود را داخل جهنم میکنم و شب نماز بسیار میگذارد اوراد حسنه داشت با بود چنا نچه در صفت او گفته شده جمع الشجاعة والخشوع لربه‌ما احسن المحراب في المحراب جمع کرد مردانگی و ترس پروردگار را‌چه قدر خوبست جنگ جای در محراب عارف فقه امام ابوحنیفه بود حدیث استماع میکرد و بر حصول ثواب بدیگران می‌شناواند - عدل او چنان بود که در مملکت خود با وجود کلامی باج گیر و عاشر نگذاشت در مصر و شام و جزیره و موصل وغیره امر باج گیری را باطل نمود والی ها پیش از و درین خصوص بسیار جور میکردند تا درجه رسیده بودند که از صد چهل برنج میگرفتند سلطان موصوف تمام آنها را باطل کرد از ان سبب حق تعالی در غنایم او برکت داده فتوحات زیادی برای او حاصل شده تا اینکه او وسلطان صلاح الدین بسیاری از ممالک شامیه وغیره را از تصرف نصاری کشیدند که تقریبا صد سال بر آنها مستولی شده بودند بیان آن بطریق اختصار گذشت و بود رحمة الله علیه که شریعت را تعظیم و در احکام آن خشنود یعنی برأی خود ازان نمیگذشت ویرا درین باب قصه های عجیبه است ازان جمله حکایت است که بعضی رعیت او بروی دعوی ناحق کرده بر قاضی که خود او برای تنفیذ احکام مقرر نموده بود شکوه برد قاضی سلطان را خواست سلطان در محکمه حاضر گردیده بقاضی گفت که من بر آنجا که آمده ام با من چنان سلوک نمائی که با غیر من مینمائی خصم آن او در مجلس مساوی آن نشانده با وی محاکمه کرد حق بر ذمه سلطان ثابت نگردید ملک برآ سلطان نورالدین ثابت شد سلطان گفت ای حضار گواه باشید که چیزی را که خصم با من محاکمه میکرد بوی بخشیدم اگرچه میدانستم که حق برای من است لکن با او حاضر شدم تا نگویند که بر وی ظلم کرد حالا که حقیقت ظاهر شد حق خود را باو بخشیدم این نهایت عدل و انصاف بلکه غایت احسان است که از عدل فوقیت دارد حق تعالی این نفس زکیه طاهره فرمان بردار حق را رحم کناد این فقره از ملوک متاخر با وجود فساد و تفرقه جماعات بسیار عجیب مینماید والا جماعه از متقدمین مجلس حکم را منقاد شده حاضر محکمه شده اند مانند امیرالمؤمنین عمر ابن الخطاب وعلی بن ابیطالب رضی الله تعالی عنها - از عدل وی رحمة الله علیه این بود که عقوبت که ملوک باین زمان بگان و مظنونیت درباره اشخاص جاری میدارند وی عذاب نمیکرد بلکه بر متهم شله میخواست