Page 372

فتوحات اسلامی (٢٥٩) خروج پادشاه روم ذکر خروج پادشاه روم بجانب خلاط واسیر شدن آن در سنه چهار صد و شصت و سه که سلطان الب ارسلان عزیمت عراق عرب کرده بقرية خوی رسید خبر بسلطان رسید که ارمانوس پادشاه روم با لشکر عظیم که عبارت از دوصد هزار کس از مردم روم و فرنج و روس و کرج وغیره در هم کشیده با کرو فرزیاد آمده قصد بلاد اسلام را در خاطر دارند رسیده ما لا د کرد که از همان خلاط است چون سلطانرا جمع لشکر بزودی میسر نشد بنظام الملک وزیر خود فرمود که احمال و اثقال و اهل بیت مرا بهمدان فرست وخود او با جمعی که عدد آن پانزده هزار سوار جرار بود برآمده لشکری را توصیه داد که مجاهده من حسبته لله است اگر سالم ماندم نعمتست از حق جل وعلا و اگر شهادت نصیب باشد ملکشاه پسر من ولی عهد من است بعد چونکه بدشمنان قریب شد لشکری را دو قسمت کرده جمعی باسم قراولی از پیش فرستاده مقدمه لشکر روس را که عبارت از ده هزار کس بود با خلاط تلاقی شده همراه شان مقاتله کرده آنها را شکست داده سرعسکرشانرا اسیر نموده بخدمت سلطان تقدیم کردند سلطان اسلحه و امتعۀ انرا بنظام الملک بخشید و امر فرمود که پوز آن را قطع کرده در بغداد تشهیر نمایند قبل از مبارزه صفین سلطان قصد مصالحه و معاهده رومیان کرده عزیمت خود را بکاغشان ابراز نموده ملک سخن بسلطان نپرداخته گفت که تاری اکه از قصبات ملوکته است متصرف نشوم مرا مصالحه نیست سلطان ازین سخن بد آمده با وزرا وندماء خود مشوره کرده امام پادشاه وفقیه آن ابونصر محمد پسر عبد الملک بخاری حنفی بسلطان گفت که مجاهده و مقاتله بجهته نصرت دین حق است و حق جل و علا نصرت دین خود را وعده داده چنانچه فرموده ـ محمد رسول الله ارسلة بالهدی ودین الحق ليظهره على الدين كله ولو کره الکافرون یعنی محمد رسول خدا است فرستاده است او را خداوند جل و علا بر هدایة و دین حق تا ظاهر سازد دین اسلام را بر جمیع ادیان عالم اگر چه بد آید کافران را و امید از حضرت باری عزّت نصرته اینست که فتح این دیار را باسم تو مثبت کرده باشد بناءً علیه در روز جمعه بعد زوال که خطباء اسلام بر منابر برآمده زبان بالجله اللهم انصر جيوش المسلمين والموحدین کشاده باشد و خاص وعام دست امین را بر داشته اند بدین تدبیر حمله باید کرد دستظر باید بود که حق جلّ و علت نعامه فتح و ظفر را روزی گرداند چون روز جمعه آمد سلطان بر منبر