Page 358

فتوحات اسلامی (۱۳۴۵) فتح بلاد ہند درین پرده گردید چون صبح شد یمین الدوله شهر را خالی از اہل و سکان یافت که هر یکی از آن شهر از راه مخالفت راه آخر قرار نمودند یمین الدوله شهر را که متصرف شده خزاین و اموال و سلاح را جای بجا دیده ہمہ را غنیمت گرفته تعقیب منهز مین را کرده ایشان را بقرب جنگلها و بیشه با طلاقی شده بدیشان جنگیده اکثری آنها را مقتول و اسیر ساخت بیدا منہزدا گر سینه سنجات یافت بعد یمین الدوله مظفر و منصور بغزنین مراجعت نمود. فتح قلعه دیگر از بلاد هند درسنه چهار صد و چهارده یمین الدوله بغزای یار ہند رفته مقاتله شدید نمود و غنایم کثیری جمع کرده همچنان بکمال دلیری و شدت رفته ما خود را نزدیک قلعه رسانید که در سر کوہ بلند بود و غیر از ما کے در دیگر جهت آن راه نبود آن قلعه وسیعی بود در ان خلقی کثیری سکونت داشتند و تجبد فیل که آنجا بود و اہل آن قلعه جمیع مایحتاج خود را داشتند چون یمین الدوله ایشان را محاصره نمود مقاتله شدید کرده نفری زیاد از ایشان بقتل رسانند ناچار مطیع شده امان طلبیدند یمین الدوله ایشان را امان داده دران قلعه تقرر داد و خراج شان را تعیین نمود بعد اہل قلعه برای یمین الدوله ہدیه تا کیتر پیش کش بردند از انجمله یکمرغ مانند قمری بود و خاصیت او آن بود که هرگاه در مجلس طعام زهر آلود حاضر میشد از چشم مرغ اشک میریخت و سنگ میگردید و خاصیت آن سنگ آن بود که چون می سائیدند و در زخم مرهم میکردند التیام و شفاء می یافت. ذکر توجه سلطان محمود بجانب سومنات و فتح آن چون یمین الدوله سلطان محمود سنہ ۴۱۶ چهار صد و شانزده قصد تسخیر دیار ہند را عزیمت کرد و شهرها و قلعه با آن را فتح نمود و بپیو ا که معروف بسومنات بود متصرف شد. قصه آن چنان است که آن بت بزرگ ترین بتان ہند بود و اہل ہنود در شب خسوف در حوالی آن بتخانه زیاده از ده ہزار کس جہتہ زیارت مجتمع میشدند و معتقد شان چنین بود که ارواح بعد از مفارقت ابدان بخدمت سومنات آمده ارواح مجتمعه را با بدان متفرقه برسبیل تناسخ حوالہ میکند و از قصای ہند نذور و صدقات بآن می بردند و قریب بده ہزار قریہ معمورہ وقف خدام آن بتخانہ بود و چندان جواہر گران بها در ان بتخانه مجتمع شده بود که عشر آن در خزینہ پیچ پادشاہی نبود اہل ہند را نهر کلانیست که گنک گفته میشود ہندویان تعظیم می نمایند آن را [Margin Text:] امار اسمن بفتح جیم و مهمله ابزاری معروف در کوهستان ریمبر طیف در آیم محلات تمام جهان او یضعف حد میزند ناقصه آن بینکه با خون بزورات مد عجوب در اندک مدتی حلات کندی پر کویند و فاتح پر سومنات صرحی در بند جو د مجذوب بنا است