Page 240

فتوحات اسلامی (۲۲۷) ذکر غزوه خزر سربان بن حریت را که رفیق ملک سلف بود روانه آنصوب کرد چون بآمد و ملک را انکا رو نوات امیر و غلبه مسلمانان خبر داد ملک ترسیده گفت برای من چه مشوره میدهی سربال گفت صلاح کار تو آنست که در امان امیر درائی و با وی محاربه نکنی ملک گفت تابعان خود را چه کنم سربال گفت ایشانرا نیز داخل بلخ گردان ملک این خبر را قبول نموده همراه تابعان خود داخل امان شدند بعده شجر در شهر بابل داخل شد و ملک را بقتل رسانیده بدار کشید با وجود امان این واقعات در سنه ۱۰۴ واقع شد در همین سال سعید حرشی از حکومت خراسان معزول شده بعوضش سلم بن حید کلابی حاکم خراسان گردید . ذکر غزوه مسلمانان برشهرهای خزر و ظفر یافتن اهل خزر برایشان در همین سال لشکر مسلمانان همراه امیر خود و ثبیت بهرانی اهل خزر رسیدند اهل خزر که طائفة ترکان اند جمع آوری نموده باتفاق طایفه قپچاق و دیگر طوایف ترک جمع کثیری شدند و در موضع که آنرا بلنج انجاره می نامیدند با مسلمانان طلاقی شده مقاتله شدیدی در بین شان واقع شد و نفری بسیاری از مسلمانان بخلعت شهادت سرافراز گردید ترک ها گردشانرا گرفته مالهایشانرا غارت کردند چون خبر من هزیمت ثبیت نزد یزید پسر عبدالملک که در شام بود آمدند یزید ایشانرا سرزنش کرد ثبیت گفت آئی امیر مسلمانان درین غزوه من عامل نشدم از طاقت دشمن ترسیدم چنانچه سوار را بسوار پیاده را بپیاده مقابل گردانیدم محاربه میکردیم تا تیره بائو شمشیر شکسته گردید لیکن آنچه خداوند جل علی اراده داشت جاری گردید . ذکر غزوه دیگر در خزر اهل خزر از شکست مسلمانان در طمع خام افتاد ه بعزم قتال و تسخیر عسکر مشغول شدند بعد از ان یزید بن عبدالملک جراح بن عبداله حکمی را برار مینه والی نمود لشکر بسیار بر اهما و ساخته سوی آنصوب فرستاد جراح مذکور با نفری خود رو به غزائی خزر آورد چون اهل خزر این خبر را شنیدند همه شان بجوع بآب طالواب کردند چون جراح در برزعه بخند روز استراحت کرد پسر ازان روی سویی در نهاده وانه نهر کزر درگذشت چون خبر شد که بعضی از همراهان او که از اهل عمان کوهستان ها بودند اخبار لشکر را یومیه ملک خزر میفرستند منادی را امر فرمود تا ندا کند که بدانید و آگاه باشید که امیر بالشکر بخی فردا درین موضع استراحت میکنند باید خوجی را فراوان داشته باشید این خبر را نیز برای ملک مذکور نوشته و مژده دادند که توهم چند روز استراحت نموده حرکت نه نمای چون شب شد امر کرد جراح عسکر خود را که بار نکنند و شتابند بسوی خزر همان شب کوشش کردند تا بشهر باب الابواب رسیدند در حین غفلت خزر داخل مدینه شدند از اهل خزر کسی را در شهر نیافتند فقر برا جهته غارت در اطراف فرستاد چون جمع مال بسیار آورده داخل شهر شدند اهل خزر با ملک خود سوی شان آمده در نهر ران با یکدیگر مصلح مسلمانان بچه جهت شمشیر ها ضعیف شده بود در غزوہ ران شکست بچه علت وزنجان ۱۲ ستمبر