Page 154

فتوحات اسلامی ( ۱۴۱ ) بیان فتح زویله بیان فتح زویله در سال بیست و یکم از هجرت عمرو بن العاص عقبة بن نافع را بآن لشکر از مصر فرستاد او زویله و عرصه بین آن و برقه را بطریق صلح تسلیم گردید. بیان فتح همدان مرتبة ثانی قبلاً مذکور شد که همدان بدست نعیم بن مقرن و قعقاع بن عمرو مفتوح شد لیکن پس از مراجعت آنها اهالی همدان نقض عهد نموده از جزیه سر باز زدند لهٰذا در سنه بیست و دو نعیم بن مقرن ایشان را محاصره کرده طالب صلح شدند همدانیان را پذیرفته خراجی از ایشان قبول نمود بقول بعضی فتح دویم همدان در سنه بیست و چهار بعد از شهادت حضرت عمر رضی ام عنه وقوع یافته چون مدت ششماه از شهادت آنحضرت گذشت نعیم همرای لشکر بزرگی بطرف همدان رفته مقاتله شدیدی که با واقعه نهاوند برابری مینمود بکار فرما شده کفار شکست فاحشی یافتند عده زیادی که بشمار نمی آمد از آنها کشته گردید و برخی گفته اند حینیکه مغیره بن شعبه در کوفه عامل بود جریر بن عبداله بجلی را بطرف همدان فرستاد اهالی آن با وی مقاتله نموده تیری بچشم جریر رسید گفت این را در راه خدایتعالی حساب میکنم چه با عطا آن مورقم را زینت بخشیده بود و اکنون آنرا گرفت بعد ازان بنای نهاوند فتح کرد قهراً زمین شانرا استیلا نمود بقول بعضی فتح همدان بدست خود مغیره انجام یافت که جریر بر مقدمه لشکرش بود و جمعی میگویند که قرطة بن کعب انصاری انرا مسلط ساخت بیان فتح قزوین وزنجان بعد از فتح همدان مغیره براء بن عازب را بهمرا لشکری بجانب قزوین فرستاد انها بقلعه ابهر رسیده بعد از مقاتله امان خواستند همراشان صلح نموده بطرف قزوین رفت چون این خبر باهالی انجا رسید از دیلم استمداد نموده دیلم با ایشان ادعده نصرت دادند و قتیلکه مسلمانان برایشان رسیدند بمقابله برآمده اهل دیلم بر سر کوه ایستاده دست خود را بطرف شان دراز می نمودند مردم قزوین از مشاهده آنواقعه مانند ابهر طلبگار صلح گردیدند بعد از ان بادیلمی ها مبارزه نمود تا اینکه تسلیم گردیدند و نیز همراء اہل جیلان و طیلسان جنگیده زنجان را بقهر و غلبه فتح نمود حینلکه ولید بن عقبه والی کوفه گردید او هم با اهل دیلم جیلان موغان ہیرد طیلسان مقاتله کرده مراجعت نمود بیان فتح ری در سنه بیست و دویم از ہجرت نعیم بن مقرن و بعزم غزا بجانب ری رفت زینبی بوالفرخان از ری برآمده با نعیم ملاقی گردیده برخلاف پادشاه ری که سیا وخش بن مهران بن بهرام چوبین زویله موضعیست که از آنجا تا برقه یکماه مسافت میباشد و بقلعه برقه کاہو مراد است قزوین شہرے مشہوریکہ بفاصله هیجده فرسخ با طهران و و ابهر دوازده فرسخ زنجان با ابهر ده فرسخ امور دو قزوین دیلم شهریست به و قزوینی ہا بجای دیلم گیلم نام میبرند اعد جیلان با بلاد کر مرندها طیلسان موغان و اران اسمیان طیلسان میباشد اعدام ری شہرے مشہور بود [ILL]