Page 153

فتوحات اسلامی ( ۱۴۰ ) بیان فتح همدان بن اقرع ثقفی را بطرف ولایت مهرجان قذف فرستاد او شهر صیمره را بصلح فتح کرد. بیان فتح همدان وماهين وغبي كہ مشرکان چون از نهاوند شکست خوردند و بجل همدان شده نعیم بن مقرن وقعقاع بن عمرو رضی ایشان را محاصره نمود خسروشنوم از مشاهده آن حال امان خواسته جزیه را قبول کرده از جانب اهالی همدان و دستبی ضامن گردید که مسلمانان به تصرف نروند و خود خسروشنوم شخصاً جزیه را ادا نماید مسلمانان راضی شده او و متابعینش را امان دادند بنا بران گریخته گان هم نزدا و جمع گردیدند در اینوقت خبر استیلای مسلمانان بر همدان به اهالی ماهین رسید آنها نیز به خسروشنوم اقتدا کرده جهت استیمان مکتوبی به خلیفه رض نوشتند مطلوبشان اجابت شده متفقاً جزیه را قبول کردند. بیان فتح اصفهان امیر المومنین عمر رضی عنه عبد الله بن عبد الله بن عتبان را که مرد شجاع و از اشراف صحابه و صاحب رسوخ انصار بود جانب اصفهان فرستاد ابو موسی را نیز بکومکستر تعیین نمود. سرکرده لشکر اصفهان سپند ان و بر مقدمة الجیش شهریار بن جاذویه مقرر بود شهر یار که شخصی مسنی بود با جمعیت کلانی در رستاق اصفهان همراه مسلمانان ملاقی شد بعد از جنگ شدیدی شهریار مبارز خواسته عبد الله بن ورقاء یا هیجی بمیدان درآمده او را کشت اهالی اصفهان بر اثر قتل شهر یار شکست خوردند و آن قریه بشیخ مسمی شد زیرا که در آنموضع شیخ شان یعنی شهریار بقتل رسید و تاکنون بآن اسم یاد میشود لاجرم بدادن آن قریه بمسلمانان مصالحه نمود و این اول دهی است از اصفهان که بتصرف مسلمانان آمد بعد از ان عبدالله بجانب شهرجی که اصفهان است رفت و پادشاه اصفهان فاذو سفان بود عبد الله دو آمده شهر را محاصره کرد پس از مقاتله فاذو سفان بر اصفهان بدینصورت مصالحه نمود هر شخصیکه مال خود را ادای جزیه نماید اختیار داشته باشد و کسانیکه زمین هایشان جبراً گرفته شده نیز داخل صلح باشند و کسیکه سر باز زند برود و زمینش متعلق بسلمانان باشد مردم از جی برآمده بکرمان رفتند و بجز از سی نفر باقی اهل ذمه گردیدند در اینوقت مکتوب امیرالمومنین رسید که عبد الله را بمعاونت سهیل بن عدی مشعر بود تا که در جنگ کرمان او را یاری نماید لہذا سایب بن اقرع را در اصفهان خلیفه ساخته خود بکرمان فرود آمده بسبیل ملحق شد تا زمانیکه کرمان را فتح نمودند که شرح آن در ضمن فتوحات سنه بیست و سه بیان میشود. مهرجان قذف بروزن قریست ماهین بروزن دست قریه مهم صحرا در محله بغداد دستبی شهر یزد گیسو و مغول دشت بیتی دهای جهان و همدان شهر بزرگ و مشهور است که حدودش از طرف بجانب کوه دینور و از شرف بقیه و خرقان و از جنوب بعراق و از میزگان و گلپاد د و از مغرب بکردستان میباشد ماهمین شهر بزرگان استفهان شهر شهور بلاد فارس است در کنار زاینده رود که در زمان سلاطین صفویه پایتخت ایران بود جی اصفهان است