Page 143

فتوحات اسلامی ( ۱۳۰ ) مسلمانان از یکدیگر پرسیدند که ایا که امان داده ایشان اسمعلوم شد که غلامی موسوم کنشف و اصلاً از آنها بود این امر را نموده بود مسلمین مخالفت ورزیده گفتند این بنده است قولش اعتبار ندارد لکن ایشان جوابدادند که ما فرق غلام و آزاد را نکرده خود را مامون پنداشتیم اکنون ما را فریب میدهید اختیار دارید لہذا صورت واقعه بحضرت عمر رضی بہم عنہ نوشتند جواب داد که امان شان قبول است و مسلمانان آنها را واگذار شدند . بیان رفتن مسلمانان بکرمان وغیره حضرت عمر رضی بہم عنہ مسلمانان را از رفتن فارس منع نموده بود احنف بن قیس گفت یا امیر المؤمنین تو مارا از رفتن شهرها نهی نمودی وحال آنکه کفار تا وقتیکه پادشاه شان در بین آنها باشد با ما مقاتله میکنند تا زمانیکه ما را برفتن بلاد و امصار شان اجازه ندیہی بقال خود اشتغال دارند در شهرهای شان میرویم و پاشا شان را بیرون میکنیم تا امید آنها قطع شود حضرت عمر رضی ام عنہ فرمود بخداوند قسم راست گفتی بنابران اذن داد ابو موسی را مامور ساخت که از بصره تا اقصای خطہ اهل فارس رفتہ الی رسیدن امرثانی اقامت نماید و از برای اشخاصیکه به صو بہا مقرر بودند بدست سهیل بن عدی لوا با فرستاد منجمله لوای خراسان را بحنف بن قیس و لوای اردشیر و سابور را بمجاشع بن مسعود سلمی و لوای الطجر را بعثمان بن ابی العاص ثقفی و لوای فسا و دار ابجرد را به ساریہ بن زنیم کنانی و لوای کرمان را بسهیل بن عدی و از سجستان را بعاصم بن عمرو ولوای مکران را بحکم بن عمیر تغلبی داد که بیرون شوند لکن بخارج شدن شان در نیوقت میسر نشد و از مردمان کوفہ برای شان مدد داده شد کیفیت شان در آینده بیان میشود. بیان واقعه نهاوند در تاریخ اینواقعه بین مورخین اختلاف است بعضی در سال هژدهم و گفته برخی بسال نوزدهم یا بیست و یکم وقوع یافته -- سببش این بود که چون مسلمانان از فتح جند العلاء که یکی از شهرهای فارس است فارغ شده اهواز را استیلا نمودند مردم فارس بپادشاه خود که در مرو بود خط نویسی نموده تحریک بجنگ نمودند و نیز ملوک باب و سند دخزنهان و حلوان با یکدیگر مخابره کرده با جمعیت زیادی بطرف نهاوند حرکت نمودند سعد از واقعه خبر شده مکتوبی بحضرت عمر رضی الم عنہ نوشت درین حین بعضی از عامل با سعد هم مخالفت نموده بنای پرخاش را